De verkiezingsprogramma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag 18 maart 2026 zijn gepubliceerd. De Digitale Stad Nieuwegein heeft de programma’s van de lokale partijen naast elkaar gelegd en vergeleken op zes thema’s die de komende raadsperiode bepalend zijn: woningbouw en betaalbaarheid, verduurzaming en groen, gemeentefinanciën en lokale belastingen, veiligheid, sociale voorzieningen en de opvang van asielzoekers en vluchtelingen. Op het eerste gezicht lijken de partijen het vaak met elkaar eens, maar wie verder leest ziet scherpe verschillen. Niet in de problemen die worden benoemd, maar in de keuzes die worden gemaakt.

Woningbouw: iedereen wil bouwen, niemand op dezelfde manier
Over één punt bestaat brede overeenstemming: de woningnood in Nieuwegein is hoog. Jongeren blijven langer thuis wonen, starters komen moeilijk aan bod en ouderen kunnen vaak niet doorstromen. De verschillen zitten in de vraag voor wie er gebouwd wordt en hoe ver de stad daarin wil gaan.

GroenLinks-PvdA kiest het meest uitgesproken voor sociale en betaalbare woningbouw, met vaste percentages, prijsgrenzen en expliciet benoemde locaties. Woningbouw is daarbij nadrukkelijk verbonden aan sociale doelen, waaronder huisvesting voor statushouders en kwetsbare doelgroepen. Ook D66 zet sterk in op versneld bouwen, maar combineert dat met verdichting binnen bestaande wijken. Optoppen, splitsen, mantelzorgwoningen en het benutten van locaties zoals de Zeepfabriek, Groot Merwede en het St. Antoniusgebied moeten het tempo verhogen, met oog voor kwaliteit en draagvlak.

ChristenUnie en CDA zoeken de middenweg. Zij leggen de nadruk op doorstroming, levensloopbestendig bouwen en betaalbaarheid, maar zijn terughoudender met harde quota. Hun benadering is vooral gericht op balans tussen groei en leefbaarheid.

VVD, De Unie en Ieders Belang benadrukken dat bouwen niet ten koste mag gaan van groen, voorzieningen en rust in de wijken. De Unie valt daarbij op door een vaste bouwmix per project en het uitgangspunt dat vrijkomende woningen zoveel mogelijk aan Nieuwegeiners worden toegewezen. Ieders Belang verzet zich expliciet tegen verdere verdichting. Forum voor Democratie blijft het meest abstract. In hun programma wordt de woningnood vooral gekoppeld aan migratie en opvang, terwijl een uitgewerkt lokaal bouwplan grotendeels ontbreekt.

Verduurzaming en groen: ambitie versus terughoudendheid
Iedere partij noemt duurzaamheid belangrijk, maar de invulling loopt sterk uiteen. GroenLinks-PvdA zet vol in op vergroening en houdt vast aan het doel om Nieuwegein in 2040 energieneutraal te maken. Verduurzaming van bestaande woningen, met name sociale huur, krijgt prioriteit.

D66 sluit daarbij aan met een technisch uitgewerkt programma. Naast isolatie en zonnepanelen ligt de nadruk op de warmtetransitie, buurtbatterijen en het omgaan met netcongestie. Duurzaamheid wordt niet alleen als ideaal gepresenteerd, maar ook als een uitvoeringsvraagstuk.

ChristenUnie en CDA volgen deze lijn gedeeltelijk, maar benadrukken dat verduurzaming betaalbaar en haalbaar moet blijven. VVD, Ieders Belang en De Unie zijn terughoudender en waarschuwen dat verduurzaming geen extra lasten voor inwoners mag opleveren en bereikbaarheid en economie niet mag schaden. Forum voor Democratie wijst opgelegde klimaatdoelen expliciet af en ziet duurzaamheid niet als kerntaak van de gemeente.

Gemeentefinanciën: investeren of afremmen
Het financiële ravijn na 2028 speelt in vrijwel alle programma’s een rol. GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, CDA en D66 accepteren dat investeren in zorg, onderwijs en wijken noodzakelijk blijft, ook in financieel onzekere tijden. Zij benadrukken dat de sociale infrastructuur niet het sluitstuk van bezuinigingen mag worden.

VVD, Ieders Belang, De Unie en Lokale Vernieuwing-VSP zetten daar tegenover in op lage lasten, terughoudendheid met nieuwe uitgaven en meer grip op regionale samenwerkingen. Belastingen mogen niet stijgen en liever dalen waar dat kan. De VVD en D66 delen de nadruk op structureel sluitende begrotingen, maar verschillen in de ruimte die zij zien voor investeringen.

Forum voor Democratie kiest voor een harde saneringslijn, met het schrappen van subsidies, het stoppen van projecten zonder direct nut en een kleinere gemeentelijke organisatie.

Veiligheid: handhaven of voorkomen
Alle partijen signaleren veiligheidsproblemen, maar de aanpak verschilt. Forum voor Democratie, VVD en Ieders Belang kiezen voor zichtbaar handhaven en streng optreden tegen overlast. FvD gaat daarin het verst met voorstellen als preventief fouilleren en het weren van opvanglocaties uit woonwijken.

GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, CDA en D66 leggen meer nadruk op preventie, goede inrichting van de openbare ruimte en sociale veiligheid. D66 koppelt veiligheid expliciet aan verlichting, buurtgerichte aanpak en snelle afhandeling van meldingen door BOA’s, zodat de politie zich kan richten op zwaardere criminaliteit. Lokale Vernieuwing-VSP kiest een praktische benadering met aandacht voor fatbikes, drugscriminaliteit en dagelijkse overlast in wijken.

Sociale voorzieningen: vangnet of springplank
In het sociaal domein zijn de verschillen minder schreeuwerig, maar wel wezenlijk. GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, CDA en D66 benadrukken toegankelijkheid, vroegsignalering en het voorliggend veld. Armoedebestrijding, jeugdzorg en ondersteuning van mantelzorgers krijgen daarbij veel aandacht.

De VVD en deels Ieders Belang benaderen sociale voorzieningen nadrukkelijk als middel om mensen weer richting werk te helpen. Ondersteuning is er, maar niet vrijblijvend. Forum voor Democratie blijft ook hier beperkt in uitwerking en focust vooral op wat zij ziet als kerntaken van de gemeente.

Asiel en opvang: de scherpste breuklijn
Het grootste verschil tussen de partijen zit bij asielzoekers en vluchtelingen. GroenLinks-PvdA, CDA, ChristenUnie en D66 zijn uitgesproken dat Nieuwegein zijn verantwoordelijkheid moet nemen. GroenLinks-PvdA en D66 koppelen opvang nadrukkelijk aan integratie, spreiding over de stad en deelname aan de samenleving vanaf dag één.

Forum voor Democratie en Ieders Belang trekken een duidelijke grens. FvD wil opvanglocaties sluiten en weigert medewerking aan de spreidingswet, terwijl Ieders Belang voorlopig geen extra opvang in Nieuwegein wil. VVD, De Unie en Lokale Vernieuwing-VSP nemen een tussenpositie in en leggen vooral de nadruk op draagkracht, leefbaarheid en grenzen aan groei.

Opvallende accenten
Forum voor Democratie maakt asiel en migratie tot een leidend thema onder vrijwel alle beleidsterreinen. Ieders Belang is kort maar scherp, met een duidelijke rem op opvang en verdichting. Het CDA kiest expliciet voor een welkom-lijn richting vluchtelingen en een uitvoerige uitwerking van armoede- en inclusiebeleid.

De Unie onderscheidt zich met vaste bouwpercentages en het uitgangspunt dat woningen primair voor Nieuwegeiners zijn. De ChristenUnie profileert zich sterk op doorstroming en preventie. GroenLinks-PvdA is veruit het meest concreet in aantallen, prijzen en locaties, maar kiest daarmee ook bewust voor politiek gevoelige standpunten.

D66 valt op door de combinatie van hoge ambities en sterke aandacht voor uitvoerbaarheid en techniek. Lokale Vernieuwing-VSP kiest voor een probleemgerichte benadering vanuit signalen uit de stad. Voor de VVD is groei geen doel op zich: bouwen en investeren moeten passen binnen wat de stad aankan en wat inwoners kunnen betalen. De VVD legt de nadruk op lage lasten, een sluitende begroting en zichtbare handhaving.

De kern van deze verkiezingen
De gemeenteraadsverkiezingen van 2026 gaan in Nieuwegein niet over de vraag óf er gebouwd, geholpen en gehandhaafd moet worden. Die consensus is er al. De echte keuze gaat over voor wie, hoe solidair en tot waar de groei van de stad mag reiken.

Wie zich verder wil verdiepen in de keuzes die partijen maken, kan hieronder de volledige verkiezingsprogramma’s raadplegen. Daarin staan de plannen uitgebreider uitgewerkt en wordt duidelijk hoe iedere partij haar visie op de toekomst van Nieuwegein onderbouwt. Uiteindelijk ligt de afweging bij de kiezer, dus bij U.

De verkiezingsprogramma’s
– Lokale Vernieuwing / VSP
– VVD Nieuwegein
– GroenLinks / PvdA
– D66 Nieuwegein
– De Unie van Nieuwegein
– Christen Unie Nieuwegein
– CDA Nieuwegein
– Forum voor Democratie
– Ieders Belang