Nieuwegein is samen met de gemeente Utrecht en afval- en warmtebedrijf HVC gedagvaard door de private afvalbedrijven AVR en Attero. De bedrijven vinden dat de verwerking van huishoudelijk afval niet onderhands aan HVC had mogen worden gegund, maar openbaar had moeten worden aanbesteed. Dat blijkt uit een raadsinformatiebrief van het college van B&W.
De zaak draait om de toetreding van Nieuwegein tot HVC. De gemeenteraad stemde op 16 december 2025 unaniem in met het aandeelhouderschap van het publieke afval- en warmtebedrijf. Daarmee wil Nieuwegein meer grip krijgen op de ontwikkeling van collectieve warmtenetten, als onderdeel van de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn.
Onze redactie schreef eerder al dat afval en warmte in dit dossier nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld. Door aandeelhouder te worden van HVC krijgt Nieuwegein invloed op de warmtetransitie, maar komt ook de verwerking van het huishoudelijk restafval en gft-afval bij HVC terecht. De inzameling van afval blijft in handen van RMN.
Aanbesteden of onderhands gunnen?
AVR en Attero betogen dat Nieuwegein en Utrecht de afvalverwerking niet zomaar aan HVC hadden mogen geven. Volgens de bedrijven hadden de gemeenten de opdracht moeten aanbesteden, zodat ook private partijen konden meedingen.
Nieuwegein en Utrecht beroepen zich juist op zogenoemde quasi-inbesteding. Dat is een uitzondering op de aanbestedingsregels. Overheden mogen onder voorwaarden rechtstreeks opdrachten geven aan een organisatie waarover zij zelf, alleen of samen met andere overheden, voldoende zeggenschap hebben.
De afvalbedrijven stellen dat in dit geval niet aan die voorwaarden is voldaan. Zij eisen vernietiging van de overeenkomst en schadevergoeding.
College ziet kans op verlies als zeer klein
Het college van B&W erkent dat er financiële risico’s zijn. Denk aan proceskosten en mogelijke schadeclaims als de rechter AVR en Attero gelijk zou geven. Toch schat het college de kans op een nadelige uitspraak in als “zeer klein”.
Volgens het college zijn HVC en zijn aandeelhouders in eerdere vergelijkbare procedures steeds in het gelijk gesteld. De argumenten van AVR en Attero zouden bovendien grotendeels aansluiten bij eerdere zaken, al is de dagvaarding ditmaal uitgebreider onderbouwd.
Mocht de rechtbank toch anders oordelen, dan zijn er volgens het college afspraken gemaakt met HVC om de financiële gevolgen voor Nieuwegein te beperken.
De Unie stelde vragen
De rechtszaak kwam ook aan de orde na schriftelijke vragen van De Unie. Die fractie wilde onder meer weten welke risico’s Nieuwegein loopt en wat er zou gebeuren als de gemeenteraad het besluit van 16 december 2025 alsnog zou heroverwegen.
Volgens het college is die afweging niet meer aan de orde. Het college heeft inmiddels uitvoering gegeven aan het raadsbesluit. Terugkomen op het besluit zou volgens B&W bovendien leiden tot forse vertraging van de warmtetransitie in Nieuwegein.
Procedure kan jaren duren
Nieuwegein, Utrecht en HVC trekken gezamenlijk op in de verdediging. HVC schakelt daarbij de eigen huisadvocaat in. Nieuwegein en Utrecht laten zich samen bijstaan door advocatenkantoor AKD.
Het college houdt rekening met een langdurige juridische procedure. Die kan anderhalf jaar duren, maar bij hoger beroep of cassatie ook oplopen tot vijf jaar.
De zaak raakt aan een bredere landelijke discussie. Steeds meer gemeenten zoeken publieke regie op afvalverwerking en warmtenetten, terwijl private afvalbedrijven waarschuwen dat opdrachten daardoor uit de markt verdwijnen.
Voor Nieuwegein staat er dus meer op het spel dan alleen een afvalcontract. De uitkomst van de zaak kan ook invloed hebben op de snelheid waarmee de stad verder kan met collectieve warmtenetten.
Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
