Bij het monument aan de Nedereindseweg in Jutphaas is vanavond de jaarlijkse Dodenherdenking gehouden. Ruim 200 inwoners waren aanwezig om stil te staan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, de koloniale oorlog in Indonesië en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna.
Voorafgaand aan de herdenking werd een bijeenkomst gehouden in de Nicolaaskerk. Daarna trok de herdenking zich naar het monument aan de Nedereindseweg, waar diverse organisaties een krans legden. Ook de kinderburgemeester hield een korte toespraak, net als de voorzitter van Stichting 4 en 5 mei Nieuwegein. Burgemeester Marijke van Beukering sprak de aanwezigen toe namens de gemeente Nieuwegein.
De geschiedenis leren begrijpen
In haar toespraak sloot de burgemeester aan bij het landelijke thema van dit jaar, ‘De geschiedenis leren begrijpen’. Zij maakte dat thema lokaal en invoelbaar door stil te staan bij Fort Jutphaas, nu een plek van rust en groen, maar in de oorlog een plek die door de Duitse bezetter werd gebruikt. Voor omwonenden was het fort destijds een zichtbare aanwezigheid van macht en dreiging.
De burgemeester schetste tijdens haar toespraak het beeld van een gewone inwoner van Jutphaas, iemand die geen verzetsheld was en ook geen collaborateur, maar hoorde bij de grote groep mensen daartussenin. Mensen die probeerden te overleven, hun gezin te beschermen en soms zwegen omdat de omstandigheden overweldigend waren. Juist dat gewone leven onder druk, aldus de burgemeester, laat zien hoe complex geschiedenis kan zijn.
Van Beukering trok de lijn nadrukkelijk door naar het heden. Vrijheid is volgens haar geen abstract begrip, maar leeft in de manier waarop mensen samenleven, ruimte maken voor verschillen en elkaar blijven ontmoeten. In een stad met meer dan honderd nationaliteiten is dat geen vanzelfsprekendheid, maar een opdracht die onderhoud, aandacht en inzet vraagt.
Commandopost voor de Duitse Kriegsmarine
Fort Jutphaas had in de Tweede Wereldoorlog een strategische functie voor de Duitse bezetter. Het fort werd in beslag genomen en ingericht als zend- en ontvangststation, volgens het Rijksmonumentenregister ook als commandopost, voor de Duitse Kriegsmarine. De grote zendmast op het fort werd gebruikt voor communicatie met Duitse duikboten. Daarmee werd deze stille plek in Jutphaas onderdeel van de Duitse oorlogsvoering op zee. In 1943 werd het fort door de geallieerden gebombardeerd, waarna de Duitsers vertrokken. Aan de grachtzijde is nog altijd het grote betonnen blok te zien waarop de zendmast heeft gestaan.
De volledige toespraak van burgemeester Marijke van Beukering plaatsen wij integraal op De Digitale Stad Nieuwegein, zodat inwoners deze rustig kunnen nalezen. Lees deze hier.
Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
