Kijk, verliezen hoort bij politiek. Dat is niet leuk, maar het is wel de bedoeling van verkiezingen, gesprekken en onderhandelingen. Je doet mee, je probeert invloed te krijgen, je kijkt wat er mogelijk is en soms val je buiten de boot. Jammer dan. Maar wat je níet moet doen, is eerst aanschuiven, positief meepraten, geen partijen uitsluiten, geen breekpunten op tafel leggen, en vervolgens gaan roepen dat het proces ineens ondeugdelijk is zodra jij zelf niet in de voorkeurscoalitie terechtkomt. Dat is geen staatsmanschap. Dat is gewoon slecht tegen je verlies kunnen.
Even terug naar de feiten. Op 18 maart 2026 werd Lokale Vernieuwing/VSP met 9 zetels de grootste partij van Nieuwegein. GroenLinks-PvdA werd tweede met 7 zetels. Daarna volgde op 26 maart 2026 het duidingsdebat, waarna vijf partijen verder in beeld bleven voor vervolggesprekken: Lokale Vernieuwing/VSP, GroenLinks-PvdA, VVD, D66 en CDA. Een week later, op 7 april 2026, kwam het advies van de verkenners: ga verder met Lokale Vernieuwing/VSP, VVD, D66 en CDA. Samen goed voor 19 van de 33 zetels, dus gewoon een werkbare meerderheid.
Dan kun je twee dingen doen als GroenLinks-PvdA. Je kunt zeggen: jammer, maar helder, wij gaan vanuit de raad onze rol pakken. Of je kunt, zoals nu gebeurt, suggereren dat de verkenning eigenlijk niet deugt en dat de uitkomst vooral een politieke afweging van Lokale Vernieuwing/VSP zou zijn. Maar kom op zeg, natuurlijk is dit een politieke afweging. Wat dachten ze dan dat coalitievorming was, een buurtbarbecue? Politiek is precies het maken van keuzes over met wie je denkt vier jaar fatsoenlijk een stad te kunnen besturen. Wie daar verbaasd over doet, doet alsof hij voor het eerst een raadszaal van binnen ziet.
Nog iets. Uit de eerste ronde bleek dat GroenLinks-PvdA gewoon serieus in beeld was. Niemand ontkent dat. Maar in de tweede ronde is kennelijk geconcludeerd dat die partij anders kijkt naar de manier van besturen, moeite had met een akkoord op hoofdlijnen en behoudender wilde begroten dan de andere partijen. Dat zijn geen pietluttigheden. Dat zijn precies de dingen waarop coalities stranden nog voor de koffie koud is. Als je op die punten te ver uit elkaar ligt, dan is het dus logisch dat je afvalt. Dat heet selecteren op bestuurbaarheid, niet iemand pesten.
Wat links hier vooral verkeerd doet, is doen alsof moreel gelijk automatisch ook recht op regeringsdeelname geeft. Maar zo werkt het niet. GroenLinks-PvdA heeft een mooie uitslag gehaald, prima, maar de grootste partij is LV/VSP. Dan ligt het initiatief daar. En als die grootste partij, na gesprekken met meerdere clubs, uitkomt op VVD, D66 en CDA, dan is dat hún goed recht. Daar hoef je het inhoudelijk niet mee eens te zijn, maar het is niet onfatsoenlijk, ondemocratisch of verdacht. Het is gewoon de uitkomst van politiek handwerk na een verkiezingsuitslag waarin meerdere combinaties mogelijk waren.
Sterker nog, GroenLinks-PvdA Nieuwegein heeft daar op donderdag 16 april 2026 ook nog een persbericht over naar de media gestuurd, waarin de partij spreekt over wat zij ziet als een ‘oneerlijke gang van zaken’ rond de verkenning. Dat mag natuurlijk, maar het bevestigt vooral het beeld van een partij die de uitkomst niet accepteert nu zij zelf naast de coalitie grijpt. Want laten we eerlijk zijn, zolang links nog in beeld was, leek er weinig mis met het proces. Pas toen duidelijk werd dat de voorkeur ergens anders lag, ging ineens de vlag uit van verontwaardiging. Dan noem ik het geen principiële opstelling meer, maar gewoon een slechte verliezer met een perslijst.
Jan met de Pet kijkt daar heel simpel naar. Als je zegt dat je verantwoordelijkheid wilt nemen voor de stad, begin dan met je ook verantwoordelijk te gedragen wanneer het tegenzit. Nieuwegein heeft niks aan partijen die bij winst spreken over verbinding, maar bij verlies meteen de procedure in twijfel trekken. Inwoners willen dat er bestuurd wordt. Wonen, veiligheid, financiën, vertrouwen in het stadhuis, daar gaat het om. Niet om gekrenkte ego’s in nette persberichten. De verkenners hebben een richting aangewezen, de grootste partij heeft die overgenomen en informateur John Bijl is ermee aan de slag gegaan. Dan is het nu tijd voor twee dingen: formeren aan de ene kant, volwassen oppositie voeren aan de andere kant.
En dus ja, Jan zegt het maar gewoon zoals het op straat ook gezegd zou worden. Deze reactie van GroenLinks-PvdA klinkt niet als een partij die stoer de rug recht houdt. Het klinkt als een partij die het verlies nog even niet verwerkt heeft. Slechte verliezers heb je in de sport, aan de kaarttafel en blijkbaar ook in de Nieuwegeinse politiek. Maar van chagrijn alleen is nog nooit een stabiel college gebouwd.
Jouw bijdrage
Heb je ook een pet of meerdere petten of helemaal geen pet op, maar zit je wel iets dwars of wil je je ongenoegen óf genoegen delen met onze lezers? Dat kan! Stuur je verhaal naar onze redactie en Jan of Jantine of… gaat ermee aan de slag. Wij spreken algehele anonimiteit af, daar is deze rubriek voor. Gegarandeerd!
Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
