Coalitieakkoord Nieuwegein op tafel, Jan met de Pet neemt zijn tijd om het door te nemen

Nieuwegein heeft het nieuwe coalitieakkoord binnen. Die plofte zo bij Jan in de WhatsApp groep van belangrijke mensen uit Nieuwegein, ja daar hoort Jan ook bij!. De vier partijen LV/VSP, VVD, D66 en CDA presenteren hun plannen in dit akkoord voor de periode 2026 tot 2030 onder de titel ‘Sterk voor elkaar, klaar voor morgen.’ Het akkoord ligt nu bij de gemeenteraad en wordt op maandag 15 juni officieel aangeboden door formateur John Bijl.

De coalitie kiest nadrukkelijk voor een akkoord op hoofdlijnen. Dat betekent dat niet alles al tot achter de komma is uitgewerkt, maar dat de richting voor de komende vier jaar wel helder is. De rode draad is duidelijk: Nieuwegein moet sterker, veiliger, beter bereikbaar en socialer worden, terwijl de stad zich tegelijk voorbereidt op groei, woningbouw en grote investeringen in de toekomst.

Voor Jan met de Pet is de eerste vraag dan ook niet hoe mooi het allemaal klinkt, maar wat hij er straks in de straat van merkt. En dan springen een paar dingen meteen in het oog. De coalitie wil parkeergarages in het centrum op werkdagen vanaf 1 januari 2027 de eerste twee uur gratis maken, al moet daar eerst nog overleg over worden gevoerd met de andere eigenaren van die garages. Ook wil de coalitie onderzoeken of gratis openbaar vervoer voor ouderen mogelijk is. Verder komen er volgens het akkoord extra openbare toiletten bij buurtpleinen, het busstation en op City, het liefst gratis en rolstoeltoegankelijk.

Ook op leefbaarheid wil de nieuwe coalitie zichtbaar scoren. Het evenemententerrein moet uiterlijk in 2027 klaar zijn. Grofvuil moet periodiek gratis worden opgehaald en met twee extra bakfietsen moeten inwoners hun grofvuil makkelijker zelf kunnen wegbrengen. Daarnaast zet de coalitie in op een schonere, groenere en toegankelijkere stad, met meer aandacht voor veilige looproutes, rustpunten en bruikbare openbare ruimte voor iedereen.

Op het gebied van verkeer en veiligheid kiest de coalitie voor een stevige lijn. Er komt extra aandacht voor gevaarlijke kruispunten, veilige schoolroutes, verlichting en zebrapaden. Ook wil het nieuwe stadsbestuur harder optreden tegen asociaal verkeersgedrag, waaronder opgevoerde e-bikes en fatbikes. In woonwijken moet parkeeroverlast gerichter worden aangepakt. Tegelijk wil de coalitie voorkomen dat woonwijken het afvoerputje worden van sluipverkeer. Een knip voor autoverkeer wil men daarbij zoveel mogelijk vermijden.

Veiligheid en leefbaarheid krijgen sowieso een prominente plek in het akkoord. De coalitie wil meer capaciteit bij de boa’s, sneller opvolgen bij meldingen en steviger optreden tegen ondermijning, drugshandel, vandalisme, afvaldumping en andere vormen van overlast. Tijdelijk cameratoezicht moet vaker kunnen worden ingezet op plekken waar de problemen serieus zijn. Ook zegt de coalitie meer te willen doen aan preventie, jeugdcriminaliteit en hulp bij verward gedrag.

Een ander groot blok in het akkoord is wonen. Nieuwegein wil stadsbreed toewerken naar 30 procent sociale huur. De woningbouw in Groot Merwede blijft een van de grootste dossiers van de komende jaren. In dat gebied wil de coalitie tussen de 6.000 en 8.000 woningen realiseren. Daar horen volgens het akkoord ook goede ov-verbindingen, veilige fietsroutes, voorzieningen en ontmoetingsplekken bij. De coalitie zet stevig in op de Merwedelijn en spreekt uit dat voor Nieuwegein de voorkeursvariant een nieuwe brug over het Amsterdam-Rijnkanaal is, met een centrale halte in de Galecopperzoom.

Op energie en klimaat kiest de coalitie voor een pragmatische koers. Er blijft steun voor verduurzaming en een toekomstbestendige warmtevoorziening, maar binnen de grenzen van Nieuwegein ziet de coalitie geen ruimte voor nieuwe windturbines. Wel wil men verder met isolatie, slimmer energiegebruik en een beter gesprek over eerlijke en transparante tarieven voor stadsverwarming.

Ook over asiel en migratie ligt de lijn vast. Nieuwegein zegt verantwoordelijkheid te nemen voor opvang, maar stelt tegelijk dat andere gemeenten ook hun deel moeten doen. De coalitie vindt dat nieuwe verzoeken voor opvang eerst regionaal moeten worden besproken, zeker als Nieuwegein al nagenoeg aan de opgave van de Spreidingswet voldoet.

Financieel trekt de coalitie voor de uitvoering van het akkoord ruim 12 miljoen euro uit. Dat geld moet onder meer gaan naar veiligheid, vergroening, jeugd, bestaanszekerheid, digitale veiligheid en organisatie. Niet alles is daarmee direct geregeld. Een deel van de plannen moet nog verder worden uitgewerkt door het nieuwe college en later langs de raad.

Bij het akkoord zit ook een advies voor een nieuwe raadsagenda. Daarmee krijgt niet alleen het college een richting mee, maar ook de gemeenteraad zelf. Formateur John Bijl adviseert de raad om nadrukkelijker eigen politieke onderwerpen op te pakken. Thema’s die hij daarvoor noemt, zijn onder meer opkomst bij verkiezingen, een referendumverordening, Oud en Nieuw, speelruimte en inclusie. Het idee daarachter is dat de raad niet alleen reageert op plannen van het college, maar zelf ook eerder politiek richting geeft.

De coalitie draagt vijf kandidaat-wethouders voor: Robert Scholten en John van Engelen namens LV/VSP, Ellie Eggengoor namens VVD, Tom Verhoeve namens D66 en Mart Hack namens CDA. Na benoeming door de raad vormen zij samen met burgemeester Marijke van Beukering het nieuwe stadsbestuur.

Voor Jan met de Pet is de tussenstand na een eerste lezing helder. Er ligt een akkoord met stevige ambities en een flink boodschappenlijstje. Maar zoals zo vaak in de lokale politiek geldt ook hier: papier is geduldig. Pas als gratis parkeren echt ingaat, de openbare ruimte veiliger wordt, het grofvuil eenvoudiger weg kan en de woningbouw niet blijft hangen in plannenmakerij, merkt Nieuwegein of dit akkoord ook buiten het Stadshuis overeind blijft.

Lees hier het hele coalitieakkoord.

De wethouders en portefeuilleverdeling