Update: Derde opkomstcijfers gemeenteraadsverkiezingen Nieuwegein: 35,3 procent

Live-blog
Op deze plek zal onze redactie gedurende de dag een live-blog bijhouden met updates over de opkomst rond de gemeenteraadsverkiezingen 2026. De eerste cijfers zijn inmiddels binnen. Rond 18.30 uur zullen wij hier derde de opkomstpercentage vermelden. De uitslagenavond start rond 21.15 uur. Hieronder de cijfers van rond 18.30 uur.

Heeft u foto’s van het stemmen? Stuur deze dan op naar onze redactie. Het e-mail adres is: redactie@pen.nl.

Derde update 18.30 uur
De opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein is verder gestegen. Om 18.30 uur heeft 35,3 procent van de kiesgerechtigde inwoners zijn stem uitgebracht. Daarmee komt de opkomst in de buurt van het eindpercentage van vier jaar geleden. In 2022 lag de uiteindelijke opkomst op 42 procent.

Een directe vergelijking met eerdere meetmomenten is lastig. Vier jaar geleden had om 17.00 uur 20,7 procent van de kiezers gestemd, maar toen konden inwoners vanwege coronamaatregelen ook al op maandag en dinsdag stemmen. Die vroege stemmers zijn in dat percentage niet meegenomen.

De laatste uren van de verkiezingsdag zijn traditioneel bepalend voor de uiteindelijke opkomst. De stembureaus sluiten vanavond om 21.00 uur.

De redactie zal dan deze live-blog afsluiten en een nieuwe blog beginnen over de uitslag en de mogelijke coalitie vorming.

Vrouwen mogelijk in de meerderheid
De samenstelling van de gemeenteraad kan dit jaar ook op een ander punt veranderen. Bij de verkiezingen van 2022 leek het er even op dat vrouwen voor het eerst in de meerderheid zouden komen in Nieuwegein. Uiteindelijk startte de raad met een kleine voorsprong voor de mannen: 17 tegenover 16.

Dit jaar zou dat zomaar kunnen kantelen. Opvallend is dat er deze verkiezingen meer vrouwelijke lijsttrekkers zijn dan mannelijke. Daarmee lijkt de toon in ieder geval gezet. Hoe de verhoudingen uiteindelijk uitpakken, wordt pas na de uitslag duidelijk.

Jan met de Pet
Jan met de Pet kijkt nog eens naar de laatste opkomstcijfers en schudt zijn hoofd. “35 procent,” zegt hij. “Dan moet het nu gebeuren.” Hij kijkt op van zijn telefoon.

“Als je nu nog niet bent geweest, ga je ook niet meer,” mompelt hij. “Dan wordt het weer dezelfde groep die het bepaalt.”

Tweede update 15.00 uur
De opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein is in de middag verder opgelopen. Om 15.00 uur heeft 24 procent van de kiesgerechtigde inwoners zijn stem uitgebracht. Daarmee zet de stijgende lijn van de dag door. Eerder op de dag, rond 11.00 uur lag de opkomst op 10,6 procent.

Een vergelijking met 2022 is op dit tijdstip lastig te maken, omdat er toen geen meetmoment in de middag werd geregistreerd. Wel is bekend dat de uiteindelijke opkomst vier jaar geleden uitkwam op 42,5 procent.

Dalende trend
De opkomst in Nieuwegein laat al jaren een dalende lijn zien. In de jaren zeventig gingen nog veel inwoners naar de stembus. In 1974 lag de opkomst op 68 procent en in 1978 zelfs op 72 procent.

Daarna nam de belangstelling langzaam af, met in recente jaren percentages rond de helft van de kiezers. Of Nieuwegein dit jaar in staat is om die trend te doorbreken, zal later op de avond blijken.

Het gaat ergens over
Dat deze verkiezingen meer leven dan voorheen, lijkt in ieder geval zichtbaar. Onderwerpen als woningbouw, leefbaarheid en de discussie rond asielopvang spelen een grote rol en raken veel inwoners direct.

Of dat ook leidt tot een hogere opkomst, wordt later op de dag duidelijk. Rond 18.30 uur volgt de laatste tussentijdse meting.

Ook Jan met de Pet heeft woensdag zijn stem uitgebracht bij de gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein. Rond 13.30 uur liep hij de Lucas school in Galecop binnen om zijn keuze kenbaar te maken, anoniem he. Daarvoor was hij wel even bij de herdenking van de tramaanslag van zeven jaar geleden op het 24 Oktoberplein in Utrecht.

Na afloop is hij duidelijk over het belang van stemmen. “Je kunt er van alles van vinden,” zegt hij, “maar als je niet gaat stemmen, moet je ook niet klagen.”

De verkiezingsdag in Nieuwegein verloopt tot nu toe rustig. Eerder op de dag bleek dat de opkomst iets hoger ligt dan vier jaar geleden, al is een directe vergelijking lastig door de bijzondere omstandigheden tijdens de verkiezingen van 2022.

Later vanmiddag, rond 15.30 uur, worden nieuwe opkomstcijfers verwacht die hier zijn te lezen.

Update 11.30 uur
De eerste opkomstcijfers van de gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein laten een hogere opkomst zien dan vier jaar geleden. Om 11.00 uur heeft 10,6 procent van de kiesgerechtigde inwoners zijn stem uitgebracht.

Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022 lag dat percentage rond het middaguur op 8,4 procent. Toch is een directe vergelijking lastig te maken, omdat kiezers toen vanwege coronamaatregelen ook al op maandag en dinsdag konden stemmen.

Op lokaal niveau zijn de verschillen zichtbaar. Bij het stembureau op Fort Vreeswijk zijn tot nu toe 289 stemmen uitgebracht. Volgens de voorzitter van het stembureau ligt het tempo lager dan bij de Tweede Kamerverkiezingen.

Als het huidige tempo aanhoudt, verwacht het stembureau uit te komen tussen de 900 en 1000 stemmers, tegenover ongeveer 1400 bij de laatste landelijke verkiezingen.

Opvallend is dat Vreeswijk traditioneel een hogere opkomst kent dan andere delen van Nieuwegein. De voorzitter schat dat de uiteindelijke opkomst op deze locatie rond de 50 procent zal liggen.

Nieuwegein staat al jaren bekend als een gemeente met een relatief lage opkomst bij lokale verkiezingen. Of het dit keer anders uitpakt, zal later op de dag moeten blijken wanneer nieuwe cijfers volgen.

Later vandaag zullen nog twee nieuwe opkomstmetingen worden gegeven, rond 15.30 uur en 18.30 uur.

De gemeenteraadsverkiezingen zijn begonnen
In Nieuwegein zijn woensdagochtend de stembureaus geopend voor de gemeenteraadsverkiezingen. Inwoners kunnen vandaag tot 21.00 uur hun stem uitbrengen voor een nieuwe gemeenteraad. In Nieuwegein doen 10 partijen mee aan de strijd om de zetels. Er zijn in totaal 33 zetels te verdelen.

Dit zijn waarschijnlijk de laatste gemeenteraadsverkiezingen in Nieuwegein met 33 zetels in de raad. De stad groeit namelijk snel en nadert de grens van 70 duizend inwoners. Als die grens wordt overschreden, groeit ook de gemeenteraad mee naar 35 zetels. Dat betekent straks twee extra plekken voor raadsleden die de inwoners vertegenwoordigen. Mogelijk ziet de raad er na de volgende verkiezingen dus niet alleen politiek anders uit, maar is hij ook een stukje groter.

De eerste signalen wijzen op een rustige start van de verkiezingsdag. Bij het stembureau op Fort Vreeswijk zijn in het eerste uur zijn 55 kiezers langsgekomen. ‘Dat aantal ligt lager dan bij de Tweede Kamerverkiezingen’, zo laat de voorzitter de heer Monrooy van het stembureau weten.

Burgemeester roept op: “Ga stemmen, elke stem telt in Nieuwegein”
Burgemeester Marijke van Beukering roept inwoners van Nieuwegein op om vandaag naar de stembus te gaan. “Vandaag kiezen we een nieuwe gemeenteraad. Maak gebruik van je stemrecht en ga ook,” laat zij weten. De burgemeester bezoekt gedurende de dag verschillende stembureaus om vrijwilligers en medewerkers te bedanken en bracht zelf haar stem uit bij het Oosterlicht College.

De oproep is niet zonder reden. In Nieuwegein kunnen de verschillen klein zijn. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 werd GroenLinks de grootste partij met slechts 162 stemmen meer dan de VVD. Dat verschil was bepalend voor wie het voortouw nam in de coalitievorming. Ook bij andere partijen ging het om marges van enkele honderden stemmen.

Van jong tot oud
De gemeenteraad van Nieuwegein kent grote leeftijdsverschillen. In de afgelopen periode zat er maar liefst 58 jaar tussen nestor Victor Goulmy en het jongste raadslid Dennis Verhagen. Daarmee is de lokale politiek een mix van ervaring en vernieuwing.

Voor jongeren die willen weten welke partij het beste bij hen past, is er de jongerenstemwijzer van Young Voice. Daarmee kunnen zij snel zien welke partij aansluit bij hun ideeën én welke jonge kandidaten meedoen.

Elke stem kan doorslaggevend zijn
Dat elke stem telt, blijkt ook uit de manier waarop zetels worden verdeeld. In Nieuwegein zijn 33 zetels te verdelen. Het aantal stemmen dat nodig is voor één zetel, de kiesdeler, ligt meestal rond de 600 tot 700 stemmen.

Partijen die die grens net niet halen, maken via restzetels alsnog kans op een plek in de raad. Juist bij die laatste zetels kunnen kleine verschillen grote gevolgen hebben.

Landelijk gezien wordt een lage opkomst verwacht. In Nieuwegein ging vier jaar geleden 42,5 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. Onderzoeken wijzen uit dat naar verwachting een derde van de mensen die in 2026 naar de stembus gaan op een lokale partij zullen stemmen.

Veranderingen op het stembiljet
Ten opzichte van 2022 zijn er ook verschuivingen. GroenLinks en PvdA doen dit jaar samen mee met één lijst, net als Lokale Vernieuwing en VSP. Forum voor Democratie is nieuw in Nieuwegein en Jezus Leeft! doet deze verkiezingen niet mee.

Weer werkt mee, maar nu gaat het ook ergens over
Het weer lijkt vandaag in ieder geval geen spelbreker voor de opkomst in Nieuwegein. In de ochtend kan het nog fris aanvoelen, maar later op de dag loopt de temperatuur snel op.

Onderzoek laat zien dat goed weer een kleine, maar merkbare invloed kan hebben op de stembusgang. Vooral bij gemeenteraadsverkiezingen kan een zonnige dag net dat zetje geven om toch even langs het stembureau te gaan.

Toch is het weer niet de enige factor. In Nieuwegein speelt deze verkiezing zichtbaar meer dan anders. Onderwerpen als woningbouw, leefbaarheid en de discussie rond asielopvang raken veel inwoners direct. Dat kan ervoor zorgen dat het belang van stemmen sterker wordt gevoeld dan bij eerdere gemeenteraadsverkiezingen.

Dat is ook relevant, want Nieuwegein behoort al jaren tot de gemeenten met een relatief lage opkomst. Of het mooie weer én de actuele thema’s samen zorgen voor meer kiezers, zal later op de dag moeten blijken.

Verspreid over de stad kunnen inwoners terecht bij verschillende stemlocaties. De verkiezingen bepalen hoe de gemeenteraad van Nieuwegein er de komende vier jaar uit komt te zien.