Bijna twee jaar na de instorting van de parkeergarage naast het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein is de conclusie van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) hard: de belangrijkste lessen zijn nog steeds niet omgezet in concrete maatregelen.

De raad uit stevige kritiek op minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Elanor Boekholt-O’Sullivan. Volgens de OVV doet zij te weinig met de aanbevelingen die juist naar aanleiding van het incident in Nieuwegein zijn gedaan.

Instorting met grote impact
Op zondagavond 26 mei 2024 bezweek rond 21.50 uur de bovenste hellingbaan van de parkeergarage. De onderliggende hellingbanen stortten vervolgens mee naar beneden. Dat er geen slachtoffers vielen, mag een wonder heten. De garage werd dagelijks intensief gebruikt.

De gevolgen waren desondanks groot. Bezoekers van het ziekenhuis weken uit naar omliggende wijken, waar parkeerdruk en overlast sterk toenamen. Bewoners meldden volle straten, beschadigde auto’s en lekgeprikte banden. De materiële schade liep fors op. Tot op de dag van vandaag is de parkeergarage nog gesloten.

Fouten in ontwerp en uitvoering
Uit het onderzoek bleek dat de instorting werd veroorzaakt door een combinatie van ontwerpfouten en gebreken in de uitvoering. Volgens de OVV is dat geen op zichzelf staand incident, maar onderdeel van een breder probleem binnen de bouwsector.

“Verantwoordelijkheid onvoldoende belegd”
De kern van de kritiek is dat bij bouwprojecten vaak onduidelijk is wie eindverantwoordelijk is voor de constructieve veiligheid.

OVV-raadslid Erica Bakkum stelt dat dit een structureel probleem is: bij meerdere onderzoeken naar instortingen komt hetzelfde patroon naar voren, verantwoordelijkheden zijn niet scherp vastgelegd en regie ontbreekt.

Minister ziet geen directe noodzaak
De OVV adviseerde om de veiligheid van parkeergarages wettelijk vast te leggen en strenger te borgen, onder meer door verplichte controles en duidelijke verantwoordelijkheden. De minister ziet daar op dit moment geen aanleiding voor. Zij geeft aan vertrouwen te hebben in het huidige toezichtstelsel. Een mogelijke wetswijziging wordt pas rond 2027 verwacht, waarbij ook parkeergarages expliciet onder strengere regels kunnen vallen. De OVV vindt dat te laat en wil hierover in gesprek met de minister.

Wat moet er veranderen
Volgens de Onderzoeksraad moet de bouwsector fundamenteel anders gaan werken. Er moet een wettelijk kader komen waarin helder is wie verantwoordelijk is voor de veiligheid in elke fase van een gebouw. Daarnaast pleit de raad voor één eindverantwoordelijke constructeur per project, strengere en aantoonbare controles van berekeningen en tekeningen, en een volledig en actueel bouwdossier dat gedurende de hele levensduur van een gebouw beschikbaar blijft.

Ook het toezicht moet worden versterkt, met meer bevoegdheden voor gemeentelijke toezichthouders om in te grijpen als documenten of berekeningen niet op orde zijn.

Parkeergarage mogelijk in mei open
Ondertussen wordt nog gewerkt aan herstel van de parkeergarage bij het St. Antonius Ziekenhuis. Betrokken partijen verwachten dat deze in mei weer open kan. De garage wordt daarbij niet alleen hersteld, maar ook extra verstevigd. Volgens betrokkenen voldoet het gebouw straks aan alle eisen, en wordt er alvast vooruitgelopen op mogelijk strengere regels in de toekomst.

De vraag die blijft hangen
De boodschap van de OVV is duidelijk: de instorting in Nieuwegein was geen toeval, maar een waarschuwing. De vraag is nu of die waarschuwing serieus genoeg wordt genomen. Nieuwegein had geluk dat er geen slachtoffers vielen. Maar zoals de Onderzoeksraad feitelijk zegt: op geluk kun je geen beleid bouwen.