Nieuwegein trekt 75.000 euro uit om werkende statushouders hun baan te laten behouden

Nieuwegein trekt 75.000 euro uit voor een experiment dat moet voorkomen dat werkende statushouders hun baan kwijtraken zodra zij vanuit een azc naar de gemeente verhuizen. Het college van B&W heeft ingestemd met de uitvoering van het experiment Vliegende Start in 2026.

De proef richt zich op een beperkte groep statushouders die al betaald werk heeft, maar in een kwetsbare fase terechtkomt zodra zij in Nieuwegein worden gehuisvest. Juist op dat moment komt er veel tegelijk op hen af: verhuizen, papierwerk, inkomen regelen, starten met inburgering, taallessen volgen en wennen aan een nieuwe woonomgeving. Wie dan ook nog een baan moet vasthouden, kan snel vastlopen.

Voorkomen dat statushouder baan kwijt raakt
Met Vliegende Start wil Nieuwegein voorkomen dat betaald werk verloren gaat door die overgang. Niet achteraf repareren als iemand zijn baan kwijt is en mogelijk in de bijstand belandt, maar eerder kijken wat nodig is om werk te behouden. Dat kan gaan om begeleiding, afstemming met inburgering, praktische ondersteuning of hulp bij het combineren van werk en verplichtingen.

Voor het experiment is binnen de bestaande participatiemiddelen een tijdelijk uitvoeringsbudget van 75.000 euro gereserveerd. De proef loopt maximaal tot en met 31 december 2026. Er is een mogelijkheid om de uitvoering te verlengen tot begin 2027.

Het collegebesluit maakt duidelijk dat het experiment binnen de bestaande wettelijke en beleidsmatige kaders wordt uitgevoerd. Nieuwegein kiest daarmee voor een praktische route: statushouders die al werken niet opnieuw laten beginnen, maar proberen te zorgen dat zij hun positie op de arbeidsmarkt behouden.

Dat is niet alleen van belang voor de statushouders zelf. Ook voor de gemeente kan werkbehoud financieel en maatschappelijk gunstig zijn. Wie werkt, heeft minder snel een uitkering nodig, bouwt sneller een netwerk op en leert de taal vaak in de praktijk. Tegelijkertijd vraagt dat om goede begeleiding, want de combinatie van werk, inburgering en een nieuwe start in de gemeente is niet vanzelfsprekend eenvoudig.

Aantal deelnemers onbekend
Hoeveel statushouders precies aan Vliegende Start kunnen meedoen, staat niet in het openbare collegebesluit. Ook is nog niet duidelijk hoe de begeleiding precies wordt ingericht en welke rol partijen als WIL, VluchtelingenWerk, werkgevers en de gemeente zelf daarin krijgen.

Voor Nieuwegein is de proef vooral interessant omdat zij een zwakke plek in het systeem blootlegt. Statushouders worden vaak beoordeeld op de vraag of zij aan het werk komen, maar minder op de vraag of zij werk ook kunnen vasthouden op het moment dat hun leven opnieuw wordt ingericht. Juist daar wil Nieuwegein nu met Vliegende Start op ingrijpen.