
Het bezoek van minister Elanor Boekholt O’Sullivan en staatssecretaris Jo Annes de Bat afgelopen maand aan Groot Merwede en Polder Rijnenburg maakt vooral duidelijk hoe hard het dossier inmiddels tegen de werkelijkheid aanloopt. De provincie Utrecht waarschuwde na het bezoek dat het stroomnet zo vol zit dat deze zomer al een aansluitstop dreigt. Als dat gebeurt, kunnen nieuwe woningen, bedrijven en voorzieningen niet zomaar meer worden aangesloten. Inclusief de Merwedelijn.
Voor Nieuwegein is dat geen detail. In het Nieuwegeinse deel van Groot Merwede wil de gemeente 6.000 tot 8.000 woningen bouwen. De gemeente noemt de Merwedelijn daarbij zelf noodzakelijk, als snelle verbinding tussen de nieuwe wijk, Nieuwegein en Utrecht Centraal. Groot Merwede is dus niet alleen een bouwplan, maar hangt direct samen met bereikbaarheid en energie.
Juist daar wringt het. Voor het traject van de Merwedelijn vanaf Westraven richting Nieuwegein is nog aanvullend onderzoek en extra budget nodig. De gemeente schrijft zelf dat er nog geen nieuws is over de route van de tram in het noordelijk deel van Nieuwegein. Anders gezegd, de wijk waar straks duizenden woningen moeten komen, heeft nog altijd geen uitgewerkt spoor ernaartoe.
En alsof stroom en tram nog niet genoeg hoofdpijn geven, ligt er onder dit gebied nóg een probleem. Waterschap HDSR waarschuwt dat bouwen in Rijnenburg en Groot Merwede lastig is door bodemdaling en grote kans op wateroverlast. Zonder stevige water en bodemmaatregelen dreigen volgens het waterschap op termijn verzakkingen, wateroverlast en verslechtering van de waterkwaliteit. In het noordelijke deel van Rijnenburg wil HDSR bovendien ruimte houden voor circa 1 miljoen kubieke meter regionale waterberging.
Daarmee komt dit dossier rechtstreeks op het bord van het nieuwe college dat nog gevormd moet worden. De verkenners adviseerden vorige week een coalitie van Lokale Vernieuwing/VSP, VVD, D66 en CDA. Die partijen praten nu verder. Wie straks in het college stapt, krijgt dus meteen een dossier waar grote woorden weinig waard zijn als de randvoorwaarden niet geregeld worden.
De kern is inmiddels simpel. Nieuwegein wil in Groot Merwede bouwen, en fors ook. Maar zonder extra netcapaciteit, zonder duidelijkheid over de Merwedelijn en zonder harde afspraken over water en bodem blijft het vooral een ambitie op papier. Het bezoek van de ministers verandert daar op zichzelf nog niets aan. Voor het nieuwe stadsbestuur wordt dit meteen een eerste echte proef, niet op visie, maar op uitvoerbaarheid. Die conclusie volgt uit de combinatie van de knelpunten die provincie, gemeente en waterschap zelf op tafel leggen.
Handig om te weten
Het werkbezoek van de minister en staatssecretaris vond plaats op 12 maart 2026. Het coalitieadvies van de verkenners werd op 7 april openbaar.
De gemeente Nieuwegein: ‘Om voor passende en betaalbare woonruimte in de regio Utrecht te zorgen, is de bouw van nieuwe woningen erg belangrijk. Groot Merwede is het gebied aan beide kanten van de snelweg A12 tussen knooppunt Oudenrijn en Lunetten. Dit gebied is aangewezen als een plek met veel kansen voor nieuwe woningen, bedrijven en natuur- en recreatiegebied na 2030. Op dit moment doen we samen met Rijk en regio onderzoek naar mogelijkheden voor Groot Merwede.’

Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.