De fractie van D66 in Nieuwegein wil dat de gemeente minder afhankelijk wordt van grote buitenlandse technologiebedrijven. Volgens de partij moet Nieuwegein meer controle krijgen over digitale systemen, data en kunstmatige intelligentie. Fractievoorzitter Tom Verhoeve heeft hierover schriftelijke vragen gesteld aan het college van burgemeester en wethouders.

Volgens D66 raakt het onderwerp inwoners direct. Steeds meer gemeentelijke diensten verlopen digitaal. Denk aan het aanvragen van een paspoort, een vergunning of ondersteuning. Als een belangrijk digitaal systeem uitvalt of een leverancier plotseling de voorwaarden verandert, kan dat direct gevolgen hebben voor de dienstverlening van de gemeente.

De partij wijst erop dat veel gemeenten voor e-mail, cloudopslag, documenten, online vergaderen en AI-toepassingen afhankelijk zijn van een beperkt aantal grote, vaak buitenlandse technologiebedrijven. Dat kan volgens D66 risico’s opleveren voor de continuïteit van diensten en voor de bescherming van gegevens van inwoners.

Vragen over systemen, AI en data
In de schriftelijke vragen wil D66 onder meer weten hoe afhankelijk Nieuwegein momenteel is van deze leveranciers. Ook vraagt de partij of de gemeente, als dat nodig is, snel kan overstappen naar andere systemen.

Daarnaast wil D66 duidelijkheid over het gebruik van algoritmen en AI binnen de gemeentelijke organisatie. Worden deze systemen bijvoorbeeld gebruikt bij processen waarbij persoonsgegevens van inwoners worden verwerkt, en zo ja, welke waarborgen gelden dan voor transparantie en menselijke controle? Ook vraagt de partij hoe de gemeente ervoor zorgt dat gegevens van inwoners voldoende beschermd blijven wanneer die in cloudsystemen of AI-diensten worden verwerkt.

Blik op de toekomst
D66 verwijst naar plannen van de gemeente Amsterdam, die heeft uitgesproken in 2035 zoveel mogelijk digitaal onafhankelijk te willen zijn van Amerikaanse technologiebedrijven.

De Nieuwegeinse fractie wil weten of het college bereid is een vergelijkbare ambitie uit te spreken. Daarbij denkt D66 aan meer gebruik van Europese of open-source oplossingen en aan duidelijke doelen voor de komende jaren.

De schriftelijke vragen zijn op 27 februari ingediend. Het college moet deze in de komende weken beantwoorden.

Wat is digitale autonomie?
Digitale autonomie betekent dat een overheid zelf controle houdt over haar digitale systemen, data en infrastructuur. Het doel is dat een gemeente niet volledig afhankelijk is van een klein aantal technologiebedrijven voor belangrijke digitale diensten.

Het gaat bijvoorbeeld om e-mail, cloudopslag, software en systemen die met kunstmatige intelligentie werken. Als gemeenten meer digitale autonomie hebben, kunnen ze beter bepalen hoe gegevens worden opgeslagen, wie er toegang toe heeft en hoe digitale systemen besluiten nemen.

Volgens D66 is het daarbij belangrijk dat gevoelige gegevens van inwoners goed beschermd blijven en dat er altijd een mens kan meekijken wanneer een algoritme een beslissing ondersteunt.