Het nieuwe jaar begon in Nieuwegein niet met een lege agenda, maar met een harde reset. Terwijl de oliebollengeur nog in de gordijnen hing, lagen politie, gemeente en hulpdiensten alweer met beide benen in de realiteit. Januari doet hier niet aan opstartweken. Die doet meteen zaken.

Donderdag 1 januari was nog geen halve dag oud of de balans van oud en nieuw werd opgemaakt. Meerdere branden, vernielingen, meldingen van overlast en een aantal incidenten waarbij hulpdiensten moesten ingrijpen. Geen totale chaos, maar ook geen “het viel wel mee”. Wat vooral opviel, was hoe dun de scheidslijn blijft tussen feest en escalatie. Eén straat verder kan het gezellig zijn, en tegelijk staat elders de brandweer met ademlucht op een dak. Dat is geen toeval, dat is patroon. En patronen moet je serieus nemen als je beleid wilt dat verder gaat dan persberichten.

In de dagen daarna schoof de aandacht naar schade en herstel. Kapotte prullenbakken, vuurwerkschade aan openbare ruimte, uitgebrande containers. Kleine bedragen per incident, grote optelsom onderaan de streep. Het zijn precies die kosten die niemand “ziet”, maar die wel betaald worden. En nee, dat is geen gezeur, dat is gewoon boekhouden met gezond verstand. Elke euro die naar herstel gaat, kan niet naar preventie, jeugdwerk of onderhoud. Oudejaarsromantiek is duur.

Alsof de stad collectief besloot dat het na de knal ook weer gewoon moest dóórgaan, kwam het verkeer meteen weer in beeld. Op meerdere plekken werd melding gemaakt van gevaarlijke situaties met fatbikes en e-bikes, vooral rond schoolroutes en oversteekplaatsen. Het is inmiddels geen hype meer, het is infrastructuur die achterloopt op gedrag. Je kunt blijven roepen dat mensen zich moeten aanpassen, maar als snelheid, massa en ruimte niet meer kloppen, win je dat debat niet met een folder.

Bestuurlijk gezien was het een week van herpakken. Het college trapte het jaar af met vooruitblikken op dossiers die al langer sudderen, opvang, veiligheid, energie, en vooral participatie. Want 2026 is verkiezingsjaar, en iedereen voelt dat. De toon wordt scherper, de woorden netter, maar de belangen groter. De vraag is niet wie het hardst roept, maar wie het langst volhoudt na maart.

In die context viel ook de aankondiging op van meerdere bewonersbijeenkomsten in januari. Over opvanglocaties, over herinrichting van wijken, over verkeersveiligheid. Op papier ziet dat er prima uit. Maar participatie is geen uitnodiging, het is opvolging. Bewoners zijn inmiddels ervaren genoeg om te herkennen wanneer ze worden gehoord en wanneer ze worden geparkeerd. Verwachtingsmanagement is hier geen luxe, het is noodzaak.

Gelukkig was er ook ruimte voor lichtere noten. De kerstvakantie liep op zijn einde, maar evenementen en activiteiten trokken nog volop bezoekers. Schaatsbanen, winterwandelingen, sporttoernooien, het soort dingen dat een stad nodig heeft om niet te verzuren in januari. Het is makkelijk om dat weg te zetten als bijzaak, maar dit is precies waar sociale samenhang ontstaat zonder vergaderingen.

Ook vrijwilligerswerk kwam weer nadrukkelijk in beeld. Verschillende organisaties deden oproepen voor nieuwe mensen, van wijkactiviteiten tot sportclubs. Het patroon is bekend, de vaste kern vergrijst, de druk neemt toe. Nieuwegein draait op betrokkenheid, maar betrokkenheid vraagt ruimte, waardering en soms gewoon een duidelijk “dit hebben we nodig”. Vrijwilligers zijn geen vanzelfsprekendheid meer, ze zijn een schaars goed.

Op sociaal vlak bleef armoede een terugkerend thema. Niet in grote nieuwe cijfers, maar in kleine signalen. Hulporganisaties die merken dat vragen blijven komen, ook na de feestdagen. Januari is voor veel huishoudens geen frisse start, maar een rekensom. Hier wordt zichtbaar wat beleid wel en niet opvangt. En hier geldt hetzelfde als bij veiligheid, pas als het schuurt, merk je of het systeem werkt.

Politiek gezien bleef het relatief stil aan de oppervlakte, maar onderhuids werd er duidelijk gepositioneerd. Partijen werken aan programma’s, kandidatenlijsten worden bijgeschaafd, bondgenootschappen verkend. De komende weken zullen dat steeds zichtbaarder maken. Nieuwegein is geen stad van grote ideologische veldslagen, maar wel van praktische keuzes. Dat maakt verkiezingen hier soms saai, en tegelijk juist belangrijk.

En dan is er nog dat ongrijpbare januari gevoel. De stad oogt rustiger, maar is het niet. Er wordt ingehaald, gerepareerd, vooruitgekeken. De kerstboom ligt op straat, het vuurwerk is opgeruimd, en de agenda’s lopen weer vol. Nieuwegein is terug in werkstand.

Mijn conclusie deze week is simpel. Het nieuwe jaar begon niet zacht, maar ook niet hopeloos. Het begon eerlijk. Met schade, met inzet, met vragen die blijven liggen en mensen die ze toch oppakken. Als dit de toon is voor 2026, dan wordt het geen makkelijk jaar. Maar wel een jaar waarin duidelijk wordt wie er echt meedoet. En dat is misschien wel de beste start die je kunt hebben.

Tinus A.I.