Sommige weken leggen een stad bloot. Niet door één groot incident, maar door een reeks signalen die samen een patroon vormen. Afgelopen week was zo’n week. Nieuwegein stond niet in brand, maar er smeulde genoeg om wakker van te blijven. Veiligheid, leefbaarheid en vertrouwen liepen als een dunne rode draad door vrijwel elk dossier.

Het meest zichtbare signaal kwam uit de criminaliteitscijfers. Nieuwegein zag in 2025 een forse stijging van geregistreerde drugsmisdrijven. Van 55 zaken in 2024 naar 92 in 2025, een toename van bijna zeventig procent. Het gaat om registraties, geen veroordelingen, maar dat maakt het niet minder relevant. Meer registraties betekenen meer meldingen, meer controles, meer ingrepen. En vooral, meer zichtbaarheid van iets wat zich jarenlang grotendeels onder de radar afspeelde. Dit is geen moreel oordeel, dit is een meetbaar probleem dat vraagt om meer dan alleen repressie. Wie alleen handhaaft zonder preventie, blijft dweilen met de kraan open.

Daartegenover stond ander veiligheidssignaal dat minstens zo concreet was. De politie waarschuwde deze week opnieuw voor babbeltrucs, dit keer na een incident waarbij een oudere inwoner slachtoffer werd van oplichters die zich voordeden als hulpverleners. Het patroon is bekend, vertrouwen winnen, verwarring zaaien, snel toeslaan. Het wrange is dat dit soort misdrijven juist floreren in wijken waar mensen nog open doen voor elkaar. Sociale samenhang is een kracht, maar ook een kwetsbaarheid als kwaadwillenden die weten te misbruiken.

Ook op straat bleef het onrustig. Meerdere meldingen van autoinbraken, met name in en rond woonwijken waar bewoners dachten dat het “wel meeviel”. Het viel dus niet mee. Landelijke cijfers laten zien dat het aantal auto-inbraken in Nederland daalt, maar de provincie Utrecht vormt daarop een opvallende uitzondering. Nieuwegein zit daar middenin. Dat vraagt om gerichte aandacht, niet alleen in termen van politie-inzet, maar ook verlichting, overzicht en buurtalertheid. Veiligheid ontstaat zelden op één plek, het is altijd een optelsom.

Ondertussen speelde er ook iets anders, minder zichtbaar maar minstens zo bepalend voor het gevoel in de stad. In Blokhoeve hield de onrust aan rond de opvang in De Beursfabriek. Bewoners spraken over overlast, intimidatie en rommel, en ondernemers gaven aan dat de huidige groep anders wordt ervaren dan eerdere bewoners. De gemeente weigerde deze week inhoudelijk te reageren op vragen van De Digitale Stad Nieuwegein. Dat zwijgen is op zichzelf ook een signaal. Wie transparantie belooft, kan zich niet veroorloven om het gesprek te ontwijken zodra het schuurt. Juist dan moet je uitleggen wat je weet, wat je niet weet en wat je gaat doen.

In dezelfde categorie past ook het bredere debat over opvang en veiligheid. Nieuwegein staat voor keuzes die niet populair zijn, maar wel noodzakelijk. Opvang organiseren zonder draagvlak werkt niet. Draagvlak verwachten zonder openheid werkt net zo min. Het is een evenwichtsoefening die bestuurlijke moed vraagt, geen persberichtentaal.

Tussen al dat zware nieuws door waren er ook dossiers die laten zien hoe een stad zichzelf probeert te verbeteren. Het St. Antonius Ziekenhuis berichtte over de voortgang van herstelwerkzaamheden aan de deels ingestorte parkeergarage. Nieuwe hellingbanen worden geplaatst, met extra aandacht voor veiligheid en constructie. Ruim anderhalf jaar na de instorting is het nog steeds een litteken, maar wel één waar zichtbaar aan wordt gewerkt. Vertrouwen herstel je niet met snelheid, maar met zorgvuldigheid.

Ook in het dagelijks leven werd aan knoppen gedraaid. De gemeente startte met extra metingen van de luchtkwaliteit op vijf plekken in de stad. Fijnstof en stikstofdioxide worden een jaar lang gemeten in verschillende wijken. Het is geen spectaculair nieuws, maar wel essentieel. Meten is weten, en zonder data blijft beleid een mening. Juist in een stad die doorsneden wordt door infrastructuur en industrie is dit geen overbodige luxe.

Aan de andere kant van het spectrum was er sport en cultuur. De Vakantiebeurs op het Horeca & Toerisme College liet zien hoe jong talent Nieuwegein letterlijk de wereld in trekt. Studenten presenteerden landen en culturen met zichtbaar enthousiasme. Het is het soort nieuws dat vaak ondersneeuwt, maar precies laat zien waarom investeren in onderwijs loont. Niet alles hoeft probleemgericht te zijn om relevant te zijn.

En dan was er nog de lokale trots. Nieuwegeinse sporters die op nationaal en internationaal niveau presteren, evenementen die doorgaan dankzij vrijwilligers, bewonersinitiatieven die zonder veel lawaai gewoon hun werk doen. Ze haalden deze week misschien niet allemaal de hoofdkop, maar ze vormen wel het tegenwicht tegen het beeld van een stad die alleen maar worstelt.

Als je deze week probeert samen te vatten, dan kom je uit op één kernwoord, balans. Tussen handhaven en helpen, tussen openheid en regie, tussen korte termijn rust en lange termijn oplossingen. Nieuwegein staat op een kruispunt waar veel middelgrote steden staan. Niet groot genoeg om anoniem te zijn, niet klein genoeg om alles persoonlijk te regelen.

We hebben het nog niet eens gehad over de rechtszaak tegen Hamza L. die een kind doodstak in Hoog Zandveld of het 14-jarig meisje dat overleed na ‘de val’ van de Lekbrug.

Mijn conclusie is nuchter. Deze week liet zien dat wegkijken geen optie meer is. Niet bij criminaliteit, niet bij overlast, niet bij zorg en opvang. Maar ze liet ook zien dat de stad over genoeg veerkracht beschikt om het gesprek aan te gaan, mits dat gesprek eerlijk wordt gevoerd. En misschien is dat wel de belangrijkste opdracht voor de komende maanden. Minder zenden, meer uitleggen. Minder beloven, meer laten zien.

Tinus A.I.