Bijna dagelijks zien we het op het journaal of lezen het in de krant, en als we aan de borreltafel zitten spreken we er schande van: onze gezondheidszorg wordt door onze overheid steeds verder uitgehold. Toch vinden we het in ons land altijd nog beter dan ergens anders. Als je nou toch in het ziekenhuis moet liggen, dan liever in Nederland dan in zo’n zuidelijk land. Want van die ‘Turkse Toestanden’, dat heb je hier toch niet, denken wij dan.

Voordat iemand van Turkse afkomst zich boos maakt over deze uitspraak, ik had ook Spaanse, Libanese, Braziliaanse of Indiase Toestanden kunnen zeggen, maar dat allitereert niet zo lekker als Turkse Toestanden…

Uit onze nieuwsbronnen weten wij Nederlanders heel zeker dat ‘Turkse Toestanden’ betekent dat de hele familie moet bijspringen bij de verzorging van de zieke, zoals eten van huis meenemen voor de patiënt en dat soort dingen. Wij Nederlanders vinden dat maar raar. Zoiets komt bij ons immers niet voor? Tot mijn afgrijzen heb ik ontdekt dat die ‘Turkse Toestanden’ ook in ons land zijn doorgedrongen.

Mijn grootmoeder, op de respectabele leeftijd van 95 jaar, ligt sinds enkele weken in een Utrechts ziekenhuis vanwege wat TIA-tjes en zo. Nog geweldig dat het zo lang geduurd heeft, want ze is een echte ‘die hard’. Pas enkele jaren geleden is ze naar een bejaardenhuis gegaan. Tot die tijd leefde ze, met wat hulp van haar zonen en dochters, geheel zelfstandig. Toen ze in het bejaardentehuis kwam had ze twee grote wensen: dat ze haar vogeltje en haar hometrainer mee mocht nemen. Gelukkig kon dat allebei. Sindsdien is ze een beroemd persoon in het tehuis, want iedere morgen zat ze trouw op haar hometrainer, die op de gang buiten haar deur staat vanwege het ruimtegebrek in haar kamertje.

Nu ze in het ziekenhuis ligt, kan ze niet zelf eten, omdat haar linkerkant niet goed werkt en moet dus geholpen worden. De verpleegkundige medewerkers hebben maar een beperkte tijd die ze per patiënt aan het bed kunnen zitten om te helpen met eten. Oma kan door haar gedeeltelijke uitval zo snel niet eten en heeft dus pech gehad als ze niet de hele maaltijd binnen de gestelde tijd naar binnen krijgt. Mijn moeder zag dit eens aan en bood vervolgens aan voortaan rond etenstijd op bezoek te komen om deze taak over te nemen. De zusters slaakten een zucht van verlichting. Soms neemt het wel een uur totdat oma met de hulp van mijn moeder haar eten weggewerkt heeft.

Gelet op de huidige situatie in zorgland kan je nauwelijks van het personeel verwachten dat ze een uur aan het bed van een patiënt doorbrengen. Maar ik denk met bloedend hart aan die arme mensen die geen dochter, zoon of andere relatie hebben, die kan helpen met deze kleine dingen. Zouden die nu liggen te verhongeren, vraag ik me af?

Oma heeft er geen zin meer in, dachten haar kinderen, ze is oud en moe en der dagen zat. Maar toen mijn zus op bezoek bij haar was en haar het bezigheidsprogramma van het bejaardentehuis voorlas voor de komende maand (ze kan niet meer zo goed lezen), zei oma: ‘Hé, is er eind september een dansavond? Nou, daar kan ik toch zeker niet ontbreken!’

Ze is dol op motorraces op de TV en heeft ooit eens een boekje geschreven over haar lange leven. Een echte bikkel die oma van mij! Volgens mij gaat ze ondanks haar diverse staaroperaties, het feit dat ze zo doof is dat je alles bij elkaar moet schreeuwen om gehoord te worden, de lichtflitsjes in haar ogen waardoor ze niet meer kan handwerken en de uitval aan de linkerkant die dansavond zeker meemaken, en waarschijnlijk nog wel meer ook.

Bikkels, zoals mijn oma, die een leven lang hard hebben gewerkt en gespaard, en die altijd fatsoenlijke mensen zijn geweest, die moeten dit soort dingen niet hoeven meemaken, vindt u ook niet?

Beste ministers, overheden en beleidsmakers, houdt nu eens op met die veel te ver gevoerde bezuinigingen, zodat ‘Turkse Toestanden’ er niet hoeven te zijn voor mijn oma en al die andere ouderen die dat niet verdienen!

Vorige columns: klik op archief.

Volgende column: verschijnt op 24 september 2004.