De gemeente Nieuwegein is bij verschillende onderzoeken naar vergunning- en subsidieaanvragen gestuit op onduidelijke geldstromen vanuit zorgbedrijven. In meerdere gevallen waren er sterke vermoedens van zorgfraude. Eén aanvrager bleek bovendien met diploma’s in de zorg te hebben gerommeld.
Nieuwegein voerde in 2025 in totaal 46 Bibob-screenings en onderzoeken uit. Het ging om dertig beperkte screenings en zestien uitgebreide onderzoeken. Het totale aantal bleef daarmee gelijk aan 2024, maar de onderzochte zaken waren gemiddeld ingewikkelder en tijdrovender.
De Wet Bibob geeft gemeenten de mogelijkheid om de achtergrond, zakelijke relaties en financiering van bedrijven en aanvragers te onderzoeken. Daarmee moet worden voorkomen dat de gemeente onbedoeld criminaliteit faciliteert door bijvoorbeeld een vergunning, subsidie, vastgoedovereenkomst of overheidsopdracht te verstrekken.
Aanvragen ingetrokken of niet behandeld
Twee aanvragen voor een standplaatsvergunning werden tijdens het onderzoek op een volgens de gemeente verdachte manier ingetrokken. Vier andere aanvragen werden buiten behandeling gesteld, omdat de betrokkenen gevraagde Bibob-informatie niet aanleverden of vragen van de gemeente niet beantwoordden.
Het ging daarbij om twee aanvragen voor een horecavergunning, één aanvraag voor een bouwvergunning en één subsidieaanvraag. In drie van deze vier zaken hadden de aanvragende ondernemingen neven- of dochterbedrijven in de zorg. Ook kwam de financiering voor de aangevraagde activiteiten uit deze zorgbedrijven.
Tijdens het onderzoek ontstonden twijfels over deze geldstromen. Er waren sterke vermoedens van zorgfraude en bij één aanvrager kwam naar voren dat met diploma’s in de zorg was gerommeld. Nadat de gemeente hierover kritische vragen stelde, bleven antwoorden uit. Geen van de betrokken aanvragers maakte bezwaar tegen het besluit om de aanvraag niet verder te behandelen.
Ernstig gevaar bij zorgbedrijf
In een afzonderlijke zaak rond een zorgbedrijf vroeg Nieuwegein advies aan het Landelijk Bureau Bibob. Dat advies kwam begin 2026 binnen. De conclusie luidde dat er ernstig gevaar bestaat dat een vergunning zal worden gebruikt voor criminele activiteiten.
Nieuwegein verwacht dat over deze zaak juridische procedures zullen volgen. Om welk bedrijf, welke vergunning of welke locatie het gaat, wordt in het openbare jaaroverzicht niet bekendgemaakt.
Meer controle op jeugdzorg en Wmo
Nieuwegein wil de Bibob-controle nu ook inzetten bij de gezamenlijke inkoop van jeugdzorg en Wmo-zorg in de Lekstroomregio. Dat gebeurt samen met Houten, IJsselstein, Lopik en Vijfheerenlanden via de Regionale Backoffice Lekstroom.
In aanbestedingsstukken en nieuwe zorgcontracten moeten bepalingen komen waardoor zorgaanbieders zowel vóór het afsluiten van een contract als tijdens de looptijd kunnen worden onderzocht. Nieuwegein nam het initiatief voor deze aanpak. De juridische teksten worden in 2026 verder uitgewerkt. Daarna kunnen de eerste zorginkopen en zorgcontracten daadwerkelijk aan een Bibob-onderzoek worden onderworpen.
Ook sollicitanten mogelijk onderzocht
Opvallend is dat Nieuwegein ook signalen wil onderzoeken over mensen die bij malafide zorgbedrijven hebben gewerkt en vervolgens solliciteren naar functies binnen het gemeentelijke sociaal domein. De gemeente houdt rekening met de mogelijkheid dat personen via een baan bij de overheid toegang proberen te krijgen tot gevoelige informatie.
Het jaaroverzicht spreekt nog niet over bewezen gevallen. De mogelijke ontwikkeling wordt de komende periode nader onderzocht.
Vergunningplicht voor risicobedrijven
Daarnaast is Nieuwegein begonnen met het aanschrijven van bedrijven die een zogenoemde Vergunning openbare inrichting moeten aanvragen. Deze vergunningplicht kan onder meer gelden voor massagesalons, shishabars, internetcafés, smartshops, headshops en growshops.
Ook bedrijven in aangewezen risicogebieden, ondernemingen waar herhaaldelijk handhavend is opgetreden en bedrijven waar concrete vermoedens van ondermijning bestaan, kunnen onder de vergunningplicht vallen. Aan de aanvraag wordt meestal een uitgebreid Bibob-onderzoek gekoppeld. De invoering vindt gefaseerd plaats.
In onderstaande infographic is te zien dat criminelen in de zorg in bepaalde gevallen
de gehele keten in handen hebben.
Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
