Vissen kunnen sinds deze week een nieuwe route nemen tussen het Merwedekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal. Op het Zuidersluiseiland in Nieuwegein is donderdag 23 juli een innovatieve vislift officieel geopend. De grotendeels ondergrondse passage moet vissen helpen om veilig langs de sluis en de waterbarrière te zwemmen.
De nieuwe vislift is aangelegd door Rijkswaterstaat en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. De constructie ligt aan de noordzijde van het Zuidersluiseiland en is zoveel mogelijk onder de grond weggewerkt. Daardoor blijft het historische karakter van het sluiseiland grotendeels behouden.
Via een opening in de damwand en een stelsel van buizen kunnen vissen vanuit het Merwedekanaal of het Amsterdam-Rijnkanaal de passage binnenzwemmen. In de vislift bewegen zij door verschillende waterkamers die als een soort wenteltrap boven elkaar liggen. Zo zwemmen de vissen geleidelijk omhoog of omlaag, waarna zij via een lange zwembuis aan de andere kant weer in het kanaal terechtkomen.
Stroming wijst vissen de weg
Vissen hoeven de ingang niet toevallig te vinden. Bij de passage is een zogenoemde lokstroom aangebracht. Dat is een lichte waterstroming waar vissen van nature tegenin zwemmen. De stroming leidt hen rechtstreeks naar de opening van de vislift.
Volgens Rijkswaterstaat hangen er camera’s in de passage. Op de eerste beelden zou al te zien zijn dat vissen daadwerkelijk van de nieuwe verbinding gebruikmaken.
Knooppunt voor vissen
De verbinding bij de Zuidersluis is belangrijker dan alleen voor het water direct rond Nieuwegein. Vissen kunnen via het Merwedekanaal verder zwemmen richting Utrecht en de Kromme Rijn. Ook de Gekanaliseerde Hollandsche IJssel wordt beter bereikbaar.
Hoogheemraad Gijs Stigter noemt de passage daarom gekscherend het ‘knooppunt Oudenrijn voor vissen’. De vislift verbindt verschillende regionale wateren met het Amsterdam-Rijnkanaal en vergroot daarmee het gebied waarin vissen voedsel kunnen zoeken, paaien en opgroeien.
Meer leefruimte, gezonder water
Sluizen, gemalen, stuwen en damwanden vormen vaak onneembare hindernissen voor vissen. Daardoor raken leefgebieden van elkaar gescheiden. Vispassages herstellen die verbindingen en zorgen voor een grotere en meer gevarieerde visstand.
Dat is niet alleen gunstig voor de vissen zelf. Een gezonde vispopulatie is onderdeel van een evenwichtig ecosysteem en draagt bij aan een betere ecologische waterkwaliteit. De aanleg van de vislift valt onder de Europese Kaderrichtlijn Water, waarin eisen zijn vastgelegd voor schoon en gezond oppervlaktewater.
Nieuwegein steeds belangrijker op de vissenkaart
Het is niet de eerste vislift in Nieuwegein. In mei 2025 werd bij gemaal Galecop al de honderdste vispassage binnen het beheergebied van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden geopend. Die passage verbindt het Amsterdam-Rijnkanaal met de Galecopperwetering en de achterliggende polders bij Rijnenburg.
Met de nieuwe vislift bij de Zuidersluis ontstaat nu ook een verbinding met het Merwedekanaal. De twee passages maken Nieuwegein daarmee tot een belangrijk schakelpunt voor vissen die zich door het regionale waterstelsel verplaatsen.
Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden heeft inmiddels meer dan honderd vispassages in zijn beheergebied gerealiseerd. Samen met Rijkswaterstaat werkt het waterschap verder aan verbindingen tussen polders, regionale watergangen en grote rijkswateren zoals het Amsterdam-Rijnkanaal.
Floortje Hanneman (wnd HID van Rijkswaterstaat) en Gijs Stigter (dagelijks bestuurder Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden) openen de vislift met de onthulling van een informatiebord.
Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
