Jan met de Pet stond even stil voor de glazen deuren van de raadzaal. In gedachten zag hij hem al hangen: rood, wit en blauw. Geen revolutionaire ingreep, geen verbouwing van miljoenen, geen beleidsprogramma van tachtig pagina’s. Gewoon een Nederlandse vlag in een Nederlandse raadzaal.
En toch kreeg Nieuwegein het voor elkaar om zelfs daarvan een politiek mijnenveld te maken.
Forum voor Democratie diende in de gemeenteraad een motie in om de Nederlandse vlag zichtbaar een plek te geven in de raadzaal. Die motie haalde het niet. Alleen Ieders Belang stemde met FVD mee. D66 zag in het voorstel vooral een politieke boodschap van de indiener, Lokale Vernieuwing/VSP wilde ruimte voor een bredere compositie met meerdere vlaggen en burgemeester Marijke van Beukering vond dat ook andere achtergronden en symbolen in Nieuwegein meegewogen moeten worden.
Jan krabde zich eens onder zijn pet.
Want eerlijk is eerlijk: op zichzelf is het niet zo vreemd om een Nederlandse vlag op te hangen in een gemeentelijke raadzaal. Daar vergaderen gekozen volksvertegenwoordigers binnen de Nederlandse democratische rechtsstaat. Aan de muur hangt al een portret van de Koning. Dan is de gedachte aan de nationale vlag niet ineens een aanval op de samenleving.
FVD-raadslid Frank Folkerts begrijpt dan ook weinig van de ophef. Hij laat weten dat zijn motie geen afleiding is van belangrijker onderwerpen, maar juist bedoeld is om iets fundamenteels zichtbaar te maken: een gezamenlijke identiteit.
Folkerts wijst erop dat hij zich sinds het begin van zijn raadsperiode ook bezighoudt met onderwerpen waar inwoners dagelijks tegenaan lopen, zoals criminaliteit, openbare verlichting en dierenweides. Samen met zijn fractieleden stelt hij vragen en bereidt hij nieuwe moties voor. Zijn boodschap is duidelijk: wie een vlag in de raadzaal wil, hoeft daarmee niet weg te kijken van de echte problemen in de stad.
Daar heeft hij een punt.
Politiek wordt soms wel heel gemakkelijk weggezet als symboolpolitiek, zeker wanneer een voorstel afkomstig is van een partij waar andere fracties weinig mee hebben. Maar een raadslid kan zich druk maken om veiligheid in de wijk én vinden dat de Nederlandse vlag thuishoort in de raadzaal. Het een sluit het ander niet uit.
Folkerts noemt het merkwaardig dat juist dit voorstel zoveel politieke lading kreeg. In de Provinciale Staten van Utrecht, waar hij als commissielid actief is, hangen de Europese vlag, de provincievlag en de Nederlandse vlag naast elkaar. Daar wordt er kennelijk niet iedere keer een identiteitendebat aan vastgeknoopt.
“Hoe kun je tegen de Nederlandse vlag zijn in een Nederlandse raadzaal?”, vraagt hij zich af.
Jan vindt dat geen gekke vraag.
Maar Jan ziet ook waar het schuurt. Folkerts wil beginnen met de Nederlandse vlag als vanzelfsprekend nationaal symbool, eventueel aangevuld met de vlag van Nieuwegein. Voor andere fracties begint het gesprek juist bij de vraag of één vlag nog wel voldoende uitdrukt wie de raad vertegenwoordigt. Zodra woorden vallen als inclusiviteit, verbondenheid en identiteit, is een simpele vlag ineens niet meer zo simpel.
Dan wordt rood, wit en blauw geen doek meer, maar een standpunt.
En daar wordt het voor Jan vermoeiend. Want natuurlijk mag een vlag betekenis hebben. Natuurlijk mogen partijen daar verschillend naar kijken. Maar de raad hoeft ook niet bij ieder symbool meteen een complete maatschappelijke spiegelwand op te tuigen. Voor je het weet komt er een inwonersavond, een artistiek participatietraject, een vlaggencommissie en een ontwerpwedstrijd, terwijl de vraag ooit begon met: kan daar niet gewoon een Nederlandse vlag hangen?
Folkerts is duidelijk over zijn grens. De vlag van Nieuwegein ziet hij als een logische aanvulling, omdat die de lokale gemeenschap vertegenwoordigt. Met allerlei politieke of ideologische vlaggen heeft hij meer moeite, omdat die in zijn ogen niet iedereen verbinden, maar juist nieuwe verdeeldheid kunnen oproepen.
Ook dat is een legitiem standpunt. Net zoals andere partijen mogen vinden dat verbondenheid breder is dan alleen de nationale driekleur.
Maar ergens moet een gemeenteraad ook gewoon durven besluiten zonder ieder onderwerp tot symboolstrijd te verheffen.
Jan zou het daarom eenvoudig houden. Hang de Nederlandse vlag op. Zet daar, als de raad dat passend vindt, de vlag van Nieuwegein naast. Daarmee zakt de raadzaal niet weg in onverdraagzaamheid en verandert Nieuwegein ook niet plotseling in een minder inclusieve stad.
En daarna: aan het werk.
Want daar hebben de inwoners uiteindelijk meer aan. Aan veilige straten. Aan verlichting die werkt. Aan woningen die beschikbaar en betaalbaar zijn. Aan zorg die bereikbaar blijft. Aan raadsleden die niet alleen tegenover elkaar staan vanwege een vlag, maar samen oplossingen zoeken voor de stad.
Jan keek nog één keer naar die lege plek in de raadzaal.
“Hang dat ding toch op,” mompelde hij. “En hang er meteen een klok naast. Dan zien ze hoeveel tijd er nog overblijft voor het echte werk.”
Ontdek meer van De Digitale Stad Nieuwegein
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
