Op 18 maart kiest Nieuwegein een nieuwe gemeenteraad. In totaal staan er 142 kandidaten op het stembiljet. Dat zijn er elf minder dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022, toen nog 153 inwoners een gooi deden naar een zetel.

Voor de 33 zetels doen dit jaar tien partijen mee: GroenLinks-PvdA, Lokale Vernieuwing/VSP, VVD, D66, CDA, ChristenUnie, De Unie, Ieders Belang, Stadspartij Núwegein en Forum voor Democratie.

Minder namen, lager aandeel vrouwen
Van de 142 kandidaten zijn er 64 man en 39 vrouw. Bij een deel van de kandidaten is geen geslacht vermeld. Vier jaar geleden stonden er 79 mannen en 60 vrouwen op de lijst, plus 14 kandidaten zonder vermelding. Als je die laatste groep buiten beschouwing laat, is het aandeel vrouwen op de kieslijst dit jaar lager dan in 2022.

Ook bij de lijsttrekkers is een verschuiving zichtbaar. Van de tien lijsttrekkers zijn er drie man en vijf vrouw. In 2022 telde Nieuwegein twaalf lijsttrekkers, waarvan vier mannen en zeven vrouwen.

Opvallend is verder dat twee kandidaten die meedoen in Nieuwegein momenteel in Utrecht wonen. Raadsleden moeten officieel in de gemeente wonen waar zij raadslid zijn, of aantoonbaar van plan zijn daar op korte termijn te gaan wonen. Tegelijkertijd zijn zes inwoners van Nieuwegein kandidaat voor een gemeenteraad in een andere gemeente.

Jongeren swipen langs lokale thema’s
Nieuw in deze verkiezingen is dat jongeren in Nieuwegein gebruik kunnen maken van Young Voice, een speciale stemhulp voor jongeren. De tool is ontwikkeld door ProDemos, in samenwerking met de Nationale Jeugdraad.

Young Voice is bedoeld voor zogenoemde first-time-voters en werkt anders dan de traditionele stemwijzers. Jongeren swipen langs lokale thema’s zoals wonen, uitgaan, veiligheid, werk en duurzaamheid. Op basis van hun keuzes krijgen zij twintig tot dertig stellingen voorgelegd, telkens met korte uitleg en voor- en tegenargumenten. De uitkomst laat zien met welke partijen de meeste inhoudelijke overeenkomsten bestaan. De tool geeft nadrukkelijk geen stemadvies.

Voorbeelden van stellingen die ook in Nieuwegein kunnen terugkomen zijn: moet de gemeente bezuinigen op jongerenwerk, moeten meer mbo-studenten stage kunnen lopen bij de gemeente, en mogen cafés en restaurants zelf hun openingstijden bepalen.

Nieuwegein is een van de twaalf gemeenten waar Young Voice wordt ingezet. Daarmee richt de campagne zich nadrukkelijk op jongeren, een groep waarvan de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen traditioneel lager ligt dan gemiddeld.

Compacter veld, grote inzet
Met minder kandidaten dan vier jaar geleden is het speelveld iets compacter. Maar de inzet is onverminderd groot. De nieuwe raad beslist de komende vier jaar over woningbouw, veiligheid, financiën, duurzaamheid en leefbaarheid in de stad.

Op 18 maart ligt de keuze bij de kiezer. Voor het eerst kunnen jonge Nieuwegeiners zich daarbij letterlijk swipend voorbereiden op hun stem.