Een oplettende lezer maakte onze redactie attent op een bijzonder stukje televisieverleden. In de oude serie Klaverweide van de VARA zijn herkenbare beelden en verwijzingen naar het jonge Nieuwegein te vinden, met nadrukkelijk ook de oude dorpen Jutphaas en Vreeswijk in beeld en in het verhaal.

Op screenshots uit een aflevering is onder meer het straatnaambordje Oude Sluis in Vreeswijk herkenbaar. Ook de Emmabrug in Vreeswijk komt duidelijk in beeld. Daarnaast blijkt ook Jutphaas in de serie voor te komen. Daarmee krijgt een bijna vergeten televisieserie ineens een stevig Nieuwegeins tintje.

Boven: Beelden uit de oude VARA serie Klaverweide, waarin onder meer de Oude Sluis en de Emmabrug in Vreeswijk herkenbaar terugkomen. Ook Jutphaas speelt een rol in de serie.

Klaverweide werd in 1975 en 1977 uitgezonden en was destijds de opvolger van de serie Waaldrecht. Het verhaal draaide om aannemer en wethouder Gerard Kuipers, gespeeld door Leo Beyers. Hij kreeg in zijn werk en privéleven te maken met bouwbelangen, politiek gekonkel, achterklap en spanningen rond de ontwikkeling van een nieuwe wijk.

Dat de serie nadrukkelijk met Nieuwegein te maken had, blijkt ook uit een oud krantenartikel van woensdag 7 mei 1975. De kop boven dat artikel luidde: “VARA brengt nieuwe serie Klaverweide”. De onderkop was veelzeggend: “Verhaal speelt in groeiende nieuwbouwwijk”. In het artikel werd uitgelegd dat de VARA voor de serie een locatie zocht die niet te ver van Hilversum lag en waar de verschillende stadia van bouw en bedrijvigheid goed zichtbaar waren.

Die plek werd gevonden in Nieuwegein. De krant omschreef de stad toen als een toekomstige metropool, gelegen tussen de oude stadjes Vreeswijk en Jutphaas, waar in hoog tempo werd gebouwd. Precies dat decor hadden de makers nodig voor een televisiedrama over een nieuwe wijk, lokale politiek, bouwplannen en botsende belangen.

De fictieve gemeente in de serie heette niet Nieuwegein, maar Klaverweide. Dat was geen toeval. De gebeurtenissen moesten niet één op één worden gelezen als een verhaal over de echte gemeente. Toch is de link met Nieuwegein moeilijk te missen. Zeker nu op de oude beelden herkenbare plekken uit Vreeswijk opduiken, waaronder de Oude Sluis en de Emmabrug, en ook Jutphaas in de serie voorkomt.

Boerenbont in scherven en papiersnippers in de kolk
Deze herinnering aan de opnames van Klaverweide werd ingezonden door Annemiek Pothoven. Zij was destijds als medewerker van kabinet en voorlichting bij de gemeente Nieuwegein nauw betrokken bij de productie.

De makers klopten geregeld bij de gemeente aan met praktische vragen, onder meer over geschikte locaties en materiaal. Er werd gefilmd bij de boerderij van Gijs Vermeulen aan de Overeindsweg in Jutphaas. Ook de Herenstraat speelde een rol. Mevrouw Friedeman van de Vivo-kruidenierswinkel verkocht haar complete voorraad boerenbontservies aan de productie. Later zag zij datzelfde servies terug in de serie, maar dan in scherven op de grond.

Bijzonder waren ook de nachtopnames bij de hoge brug in de Dorpsstraat. Daar moest een acteur een stuk papier verscheuren en in de kolk gooien. Omdat de scène meerdere keren opnieuw moest, dreef het water uiteindelijk vol met papiersnippers.

Ook een woning aan de Oude Sluis werd gebruikt als filmlocatie. Het ging om een herenhuis met een stenen trapje ervoor. Voor Annemiek Pothoven was het bijzonder om dit van dichtbij mee te maken. Zij mocht regelmatig op de set meekijken en zag hoe Jutphaas en Vreeswijk even onderdeel werden van een televisieserie.

Beginjaren van Nieuwegein
Voor Nieuwegein is dat een mooie vondst. De stad was begin jaren zeventig nog jong. Jutphaas en Vreeswijk waren samengevoegd, overal werd gebouwd en Nieuwegein moest zichzelf nog uitvinden. Dat tijdsbeeld lijkt in Klaverweide bijna rechtstreeks als decor te zijn gebruikt.

Vijftig jaar later levert dat bijzondere lokale televisiegeschiedenis op. Niet alleen omdat Jutphaas en Vreeswijk herkenbaar terugkomen, maar ook omdat de thema’s van toen verrassend actueel klinken: bouwen, bestuur, macht, belangen en de vraag wie uiteindelijk bepaalt hoe een stad eruit komt te zien.

Veel kijk plezier!

The post Uit de oude doos: ‘Jutphaas en Vreeswijk duiken op in vergeten VARA drama uit 1975’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Naast het nieuws vindt u op De Digitale Stad Nieuwegein ook veel informatie over het heden en het verleden van de dorpen Jutphaas en Vreeswijk. Kijk eens naar de rubriek: Toen & Nu of De Oude PEN en de Prentbriefkaart van de week. Deze week een ansicht gemaakt van een foto aan de Vreeswijkscheweg met Olieslagerij Cockuit in Jutphaas. De ansichtkaart is gemaakt rond 1920.

Het belang van de prentbriefkaart voor de historische wetenschap is lange tijd door de archiefbeherende instanties onderschat. Toch zijn het juist de prentbriefkaarten, die ons een aardig beeld geven van de veranderingen in onze samenleving.

De kaart in het archief van deze week komt uit 1920, dat is maar liefst 106 jaar geleden! Uitgever was Nauta en Zn. De drukker is onbekend maar gedrukt in zwart/wit en u ziet een gezicht op de N.V. Jutfaase Olieslagerij en Lijnkoekenfabriek Cockuyt aan de Vreeswijksestraatweg te Jutphaas.

The post Prentbriefkaart van de week appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Dinsdagavond zijn twee voertuigen zwaar beschadigd geraakt bij een aanrijding op de kruising van de A.C. Verhoefweg met de Barnsteendrift en Richterslaan in Nieuwegein. Eén persoon is door ambulancepersoneel nagekeken, maar hoefde niet naar het ziekenhuis.

De melding van het ongeval kwam dinsdagavond rond 19.33 uur binnen. De politie werd aanvankelijk gealarmeerd voor een aanrijding met letsel aan de Richterslaan. Enkele minuten later volgde ook een melding voor de A.C. Verhoefweg. De meldingen hebben betrekking op het kruispunt waar de Richterslaan en Barnsteendrift aansluiten op de A.C. Verhoefweg.

Meerdere hulpdiensten kwamen met spoed ter plaatse, waaronder de ambulance en politie. Ook handhaving was aanwezig. Ter plaatse bleek het te gaan om een botsing tussen twee voertuigen. Beide auto’s liepen flinke schade op.

Eén van de betrokkenen is in de ambulance gecontroleerd. Vervoer naar het ziekenhuis bleek niet nodig. Een bergingsbedrijf is ingeschakeld om de beschadigde voertuigen af te voeren. De politie onderzoekt hoe de aanrijding heeft kunnen gebeuren.

Kruising eerder in beeld vanwege verkeersveiligheid
De kruising A.C. Verhoefweg/Barnsteendrift is niet onbekend als het gaat om verkeersveiligheid. Bij deze locatie staat een flitspaal die controleert op snelheid en rood licht. In 2025 werden daar 1.204 verkeersovertredingen geregistreerd, zo meldde onze redactie vorige maand op basis van cijfers van het CJIB.

Ook in gemeentelijke stukken kwam de Barnsteendrift eerder nadrukkelijk naar voren. Bij de discussie over de verkeersknip in de Batauweg waarschuwde de politie dat veranderende verkeersstromen tot meer ongevallen konden leiden op kruispunten met onder meer de Barnsteendrift.

Vijf dagen geleden werd eveneens een ongeval met letsel gemeld op de A.C. Verhoefweg. Op basis van die openbare melding is niet vast te stellen of dat ongeval op exact dezelfde kruising plaatsvond.

The post Opnieuw raak op A.C. Verhoefweg: twee auto’s zwaar beschadigd bij botsing appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Op de foto van Toen voor deze week ziet u de Persilfabriek in het toenmalige Jutphaas, gefotografeerd in augustus 1950. De opname is gemaakt vanaf de kade langs het Merwedekanaal. Links staat het grote fabriekscomplex, met zijn lange gevels en opvallend hoge schoorsteen. Rechts ligt het kanaal, dat als een rechte waterlijn langs de fabriek richting het oude Jutphaas loopt.

Onze fotograaf Jordi Jupijn ging terug naar dezelfde plek en maakte de foto van Nu. Wie beide beelden naast elkaar legt, ziet direct hoeveel er is veranderd. Het Merwedekanaal is nog altijd de vaste lijn in het landschap, evenals de smalle strook langs de oever. Maar het industriële beeld van Toen is vrijwel volledig verdwenen uit het zicht. Net zoals het statige Herenhuis Voorzorg. Deze is een paar jaar geleden afgebroken.

In 1950 domineerde de Persilfabriek de hele omgeving. De gebouwen stonden vrij in het landschap en de lange schoorsteen was van verre zichtbaar. Langs de kade was nog geen hekwerk te zien en ook de begroeiing hield het zicht op de fabriek nauwelijks tegen. Het was een open, industrieel landschap, waarin de fabriek onmiskenbaar de hoofdrol speelde.

Op de foto van Nu ziet dat er heel anders uit. Links staat een hoog hekwerk langs het voormalige fabrieksterrein. Daarachter zijn nog delen van de bebouwing aanwezig, maar vanaf de kade zijn die nauwelijks meer zichtbaar. Waar vroeger baksteen, fabriekshallen en een schoorsteen het beeld bepaalden, ziet men nu vooral groen, bomen en struiken. Het terrein heeft zich als het ware achter het groen verscholen.

Ook aan de overzijde van het Merwedekanaal veranderde het uitzicht. Waar op de oude foto nog een veel opener omgeving te zien is, kijkt men nu uit op woningen en volwassen bomen langs het water. Het kanaal is gebleven, maar het decor eromheen is in ruim driekwart eeuw ingrijpend veranderd.

Een aardig detail is rechts in de skyline van de foto van Toen te vinden. Wie goed kijkt, ziet daar vaag stoomkorenmolen De Batavier staan. De uit 1888 daterende stoomkorenmolen aan de Herenstraat staat er nog altijd en behoort tot de herkenbare monumentale gebouwen van het oude Jutphaas. Op de foto van Nu is De Batavier echter niet meer te zien. Niet omdat het gebouw is verdwenen, maar omdat het vanuit deze positie verscholen ligt achter de hoge boom links langs de kade. Onze redactie schreef eerder uitgebreid over de geschiedenis van deze stoomkorenmolen.

De Persilfabriek kwam in 1932 naar Jutphaas, toen de N.V. Nederlandsche Persil Maatschappij op deze plek begon met de productie van wasmiddelen. De fabriek groeide uit tot een beeldbepalend complex aan het water en bood in de jaren daarna werk aan honderden mensen. De ligging aan de Doorslag en het Merwedekanaal maakte deze plek bij uitstek geschikt voor bedrijvigheid.

Toen stond hier een fabriek die het aanzien van Jutphaas bepaalde. Nu is het dezelfde plek aan het water, maar met een veel groener en stiller aanzicht. De schoorsteen verdween, de fabriek raakte uit beeld, het kanaal bleef en De Batavier kijkt nog altijd over de omgeving uit, al is dat op de foto van Nu niet meer te zien.

Luchtfoto van de Persilfabriek van Zeepproducten te Jutphaas; op de voorgrond het Merwedekanaal en op de achtergrond de Doorslag. De foto komt uit 1933.

Wekelijks bezoeken wij een locatie en speuren we naar dat ene plekje op een oude foto of ansichtkaart om te zoeken wat er veranderd is. Heeft u een oude foto met een verhaal mail hem gerust aan ons. Wij kijken dan hoe het nu is. Klik hier voor meer foto’s uit de rubriek ‘Toen en Nu.’

The post Toen & Nu: ‘De Persilfabriek langs het Merwedekanaal’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Naast het nieuws vindt u op De Digitale Stad Nieuwegein ook veel informatie over het heden en het verleden van de dorpen Jutphaas en Vreeswijk. Kijk eens naar de rubriek: Toen & Nu of De Oude PEN en de Prentbriefkaart van de week. Deze week de Dorpsstraat in Jutphaas ter hoogte van de Rijnhuizerbrug van omstreeks 1915. Thans de Herenstraat.

Het belang van de prentbriefkaart voor de historische wetenschap is lange tijd door de archiefbeherende instanties onderschat. Toch zijn het juist de prentbriefkaarten, die ons een aardig beeld geven van de veranderingen in onze samenleving.

De kaart in het archief komt uit 1919 want hij heeft een poststempel van dat jaar. Uitgever was C.P.H. A.v.W. De drukker is onbekend maar gedrukt in zwart/wit. Aan de rechterkant van de weg ziet u het spoor lopen van de paardentram. Toen langs het Merwedekanaal nog veel bomen. De Rijnhuizerbrug ziet u rechts in het midden van de kaart.

The post Prentbriefkaart van de week appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Wie over de Herenstraat rijdt, ziet het direct: de robuuste gevels van de oude Van Bentumfabriek. Geen glazen toren of modern appartementencomplex, maar een herinnering in baksteen. Een echo van de tijd waarin Nieuwegein nog een werkstad was — ruw, eerlijk en bedrijvig.

Vandaag heet het gebied officieel het Van Bentumkwartier, maar de geschiedenis van dit terrein vertelt een verhaal dat verder teruggaat dan de bouw van de eerste woning of het vaststellen van een ontwikkelkader. Het vertelt het verhaal van een familiebedrijf, een tijd van staal en zweet, en van een stad die haar verleden weer begint te omarmen.

Van Nedereindseweg tot Herenstraat
De broers Van Bentum begonnen hun staalbedrijf in de jaren twintig aan de Nedereindseweg, op de plek waar nu de Zwanenburgstraat ligt. Daar maakten ze metaalwerk in alle soorten en maten — van kleine toestellen tot industriële onderdelen.

Maar na de oorlog, in 1948, kwam er een breuk binnen de familie. Twee broers splitsten zich af en begonnen een eigen fabriek aan de toenmalige IJsselsteinseweg (nu Herenstraat). Daar bouwden ze een moderner bedrijf met een ander soort productie: zwaarder staalwerk. Ze vervaardigden onder meer metalen loggers en balken voor bruggen, zoals voor de nieuwe Maasbrug bij Hedel.

Aan de oude locatie aan de Nedereindseweg bleef broer Wim van Bentum actief met de productie van kleinere toestellen, zoals gastoestellen en huishoudelijke apparaten. Dat werk had echter een donker randje: het bedrijf gebruikte zoutzuur, nikkel en zandstraling bij het reinigen en vernikkelen van onderdelen — technieken die destijds normaal waren, maar nu als zwaar milieuvervuilend worden beschouwd.

Zowel aan de Nedereindseweg als aan de IJsselsteinseweg is de bodem later als ernstig verontreinigd aangemerkt. Van Bentum stond symbool voor een generatie maakbedrijven die bouwden met kennis, maar zonder milieuregels.

Een fabriek met karakter
Het bedrijf Staalconstructies Gebroeders Van Bentum ontstond in de jaren ’20 van de vorige eeuw. In een tijd waarin Nederland zich herstelde van de Eerste Wereldoorlog en de behoefte aan stevige, betrouwbare staalconstructies toenam, bouwden de broers Van Bentum hun werkplaats aan de Herenstraat uit tot een volwaardige fabriek.

De opvallende getrapte gevels Foto: Fototeam KenM

Vanaf 1948 stond het huidige pand er — met zijn opvallende getrapte dak en bakstenen gevels — als toonbeeld van de naoorlogse industriële bouw. Binnen werkten tientallen vakmannen aan staalconstructies, kozijnen en onderdelen voor bruggen en gebouwen. De geur van olie en ijzer hing er continu in de lucht.

“Het geluid van hamers, vonkenregen en slijptollen was ons dagelijks decor,” herinnert een oud-medewerker zich in een eerder interview. “We maakten geen lawaai — we maakten Nieuwegein.”

Verval en herwaardering
Maar de wereld veranderde. Bedrijven verhuisden, de stad groeide, en waar ooit staal werd geslepen, bleef stilte over. Het fabrieksterrein verouderde en delen stonden leeg. Toch bleef het gebouw overeind — stevig, herkenbaar en met een industrieel charisma dat zeldzaam is geworden in de moderne stad.

In 2013 werd de fabriek door erfgoeddeskundigen aangemerkt als waardevol industrieel erfgoed. Negen jaar later, in 2022, kreeg de fabriek officieel de status van gemeentelijk monument. De redenen waren duidelijk: de zeldzame architectuur, de gaafheid van het geheel en de historische betekenis voor de stad.

“Sloop is van de baan,” zei een gemeentewoordvoerder destijds. “Van Bentum blijft — als herkenningspunt en herinnering aan de maakstad die Nieuwegein ooit was.”

Toekomst met respect voor het verleden
De erkenning betekende een nieuw hoofdstuk. Rondom de fabriek ontstaat nu het Van Bentumkwartier, een mix van wonen, werken en cultuur. De fabriek zelf wordt het iconische hart van de wijk, met ruimte voor ambachtelijke bedrijven, ateliers en mogelijk een sociaal-culturele functie.

Waar vroeger staal werd gebogen, kan straks koffie worden gedronken — maar altijd met het verleden voelbaar in de muren. De Nieuwegeinse dichter Ton de Gruijter schreef tijdens de coronapandemie een mooi beeldverslag over dit pand.

Foto’s copyright Fototeam KenM

The post De oude PEN: ‘Van Bentum: waar staal, vakmanschap en Nieuwegeinse geschiedenis samenkomen’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Het Van Bentumkwartier in Nieuwegein komt een flinke stap dichterbij. Het college van burgemeester en wethouders heeft het gebiedsgerichte omgevingsprogramma voor het gebied vastgesteld. Daarmee liggen de uitgangspunten vast voor de herontwikkeling van het terrein rond de monumentale Van Bentumfabriek aan de Herenstraat.

Het gebied moet de komende jaren veranderen in een woongebied met ongeveer 200 woningen, deels betaalbaar, voor onder meer jongeren en ouderen. De oude Van Bentumfabriek blijft daarbij behouden en moet juist het herkenbare hart van de nieuwe wijk worden. In het pand ziet de gemeente ruimte voor een sociaal-culturele functie, kleinschalige bedrijvigheid en ambachten, eventueel gecombineerd met wonen.

Het Van Bentumkwartier ligt aan de westkant van de snelfietsroute over de Herenstraat en ten noorden van de Noordstedeweg. Daarmee ligt het op een strategische plek, vlak bij City en tegenover de ontwikkelingen rond De Zeepfabriek. Onze redactie schreef eerder al over de plannen om dit stuk Nieuwegein langzaam te veranderen van verouderd bedrijventerrein naar een gemengd gebied waar wonen, werken, groen en erfgoed samen moeten komen.

Wethouder Marieke Schouten is blij dat er nu duidelijkheid ligt. “Eindelijk is het zover. Het Van Bentumkwartier kan herontwikkeld worden. Heel fijn dat er nu vastgestelde uitgangspunten liggen waar ontwikkelaars mee aan de slag kunnen. Die moeten zorgen voor een verandering van het gebied, passend bij de wijk en de omgeving. Er komen appartementen, waar veel vraag naar is door mensen die hun te grote woning willen verkopen en graag naar een comfortabel appartement verhuizen. Het is ook de bedoeling dat er meer bomen en groen komen. En het historische karakter blijft behouden.”

Meer woningen, maar ook meer flexibiliteit
De gemeente hield in oktober 2025 een participatieronde voor buurtbewoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Zij konden reageren op de uitgangspunten voor de nieuwe inrichting van het gebied. Naar aanleiding van die reacties zijn de plannen op onderdelen aangepast.

De belangrijkste wijziging is dat er meer flexibiliteit komt in het woningbouwprogramma. Daardoor moet het mogelijk worden om een gevarieerder aanbod te realiseren, met naast sociale huur ook vrije sectorwoningen, in koop en huur. Op de projectpagina van de gemeente staat dat de verdeling uitgaat van 20 procent sociale huur, 40 procent betaalbaar en 40 procent duur. Ook wordt rekening gehouden met zorggeschikte woningen, omdat voorzieningen in de buurt liggen.

Parkeren voor nieuwe bewoners moet in principe op eigen terrein worden opgelost. Bezoekersparkeren kan in de openbare ruimte. Tussen de nieuwe woonblokken langs de Kruyderlaan en de Herenstraat is ruimte gedacht voor groen, zoals een openbaar parkje, groenborders of grasveld.

Foto: Gemeente Nieuwegein

Fabriek blijft herkenbaar
De Van Bentumfabriek is sinds 2022 een gemeentelijk monument. Het gebouw met het opvallende getrapte dak geldt als herinnering aan de industriële geschiedenis van Nieuwegein. In het nieuwe Van Bentumkwartier moet die geschiedenis niet worden weggepoetst, maar juist zichtbaar blijven.

Dat maakt deze ontwikkeling anders dan een standaard bouwproject. Hier gaat het niet alleen om het toevoegen van woningen, maar ook om de vraag hoe Nieuwegein omgaat met zijn industriële verleden. De fabriek moet herkenbaar blijven als fabriek, terwijl het gebied eromheen een nieuwe woonfunctie krijgt.

Projectontwikkelaars kunnen nu met plannen komen. Die plannen worden door de gemeente getoetst aan het vastgestelde omgevingsprogramma. In de tweede helft van 2026 verwacht de gemeente dat initiatiefnemers hun plannen gaan indienen. Pas daarna wordt duidelijk hoe de nieuwe wijk er concreet uit gaat zien, hoeveel woningen er precies komen en hoe de openbare ruimte wordt ingericht.

Lees hier Ton’s beeldverslag over de oude Van Bentumfabriek.

The post Van Bentumkwartier kan door, oude fabriek wordt hart van nieuwe woonwijk appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Waarom uren in de file staan richting zuiden, als het vakantiegevoel deze zomer gewoon in Nieuwegein te vinden is? Van vrijdag 31 juli tot en met zondag 2 augustus 2026 keert De Buurtcamping terug op het terrein van Fort Jutphaas. Drie dagen lang wordt het historische fort omgetoverd tot een tijdelijke camping waar buurtbewoners naast elkaar slapen, eten, ontspannen en elkaar beter leren kennen.

Fort Jutphaas is daarvoor geen verkeerde plek. Het fort ligt verscholen in het groen en is een van die Nieuwegeinse plekken waar de stad even naar de achtergrond verdwijnt. Geen druk vakantiepark, geen lange autorit, maar een tent op een rustige locatie, op loopafstand van huis. Juist dat maakt De Buurtcamping bijzonder, het gevoel van weg zijn, zonder echt weg te hoeven.

De voorbereidingen voor het kampeerweekend zijn inmiddels in volle gang. De definitieve invulling van het programma wordt nog verder uitgewerkt, maar duidelijk is al wel dat er activiteiten komen voor jong en oud. Denk aan sportieve bezigheden in het groen, creatieve workshops en dansen in de buitenlucht. Het weekend begint op vrijdag met een potluck, waarbij deelnemers zelf een gerecht meenemen om te delen. Zo begint het kamperen meteen met eten, ontmoeten en een beetje buurtnieuwsgierigheid.

Iedereen welkom
Met De Buurtcamping wil Stichting De Buurt de sociale samenhang in de wijk versterken. Op de camping vallen verschillen sneller weg. Je zit naast elkaar bij een tent, deelt een maaltijd, helpt misschien met een haring in de grond slaan en raakt makkelijker aan de praat dan op straat of in de supermarkt.

“Op de camping is iedereen gelijk, of je nu een doorgewinterde kampeerder bent of voor het eerst in een tent slaapt,” laat de organisatie weten.

Om deelname toegankelijk te houden, is het weekend gratis voor houders van de Nieuwegeinse Stadspas. Reguliere tickets kosten 40 euro voor volwassenen voor het volledige weekend, inclusief maaltijden. Kinderen tot en met 11 jaar kunnen gratis mee.

De Buurtcamping Nieuwegein vindt plaats van vrijdag 31 juli tot en met zondag 2 augustus 2026 op Fort Jutphaas. Wie wil blijven slapen, als dagbezoeker wil langskomen of zich als vrijwilliger wil inzetten, kan terecht op de website van de buurtcamping.

The post De Buurtcamping strijkt deze zomer weer neer op Fort Jutphaas appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Journalist, schrijver én oud-Nieuwegeiner Ad van Liempt komt op woensdag 13 mei terug naar Nieuwegein voor een lezing over het derde deel van zijn boekenserie Hier is het gebeurd. De avond begint om 20.00 uur op het Podium in het stadshuis en duurt tot 22.00 uur. De toegang is gratis, aanmelden kan via de website van Bibliotheek Nieuwegein.

Dat juist Van Liempt deze lezing in Nieuwegein geeft, maakt de avond extra bijzonder. Hij is niet zomaar een landelijk bekende journalist die over de oorlog komt vertellen, maar ook iemand met wortels in de stad. Daarmee krijgt de lezing een lokaal randje dat goed past bij het onderwerp van zijn boekenreeks: geschiedenis niet op afstand bekijken, maar terugbrengen naar de plekken waar mensen hebben geleefd, gewacht, gehoopt en geleden.

Nieuwe boek
In het nieuwe boek, dat in april is verschenen, nemen Van Liempt en fotograaf Rolf Baas de lezer opnieuw mee langs vijftig plekken in Nederland met een bijzonder oorlogsverhaal. Het gaat om locaties waar tijdens de Tweede Wereldoorlog moed, angst, verraad, toeval en geweld samenkwamen. Niet als droge jaartallen in een geschiedenisboek, maar als tastbare plekken waar je vandaag nog kunt staan en denken: hier is het gebeurd.

Voor Nieuwegein ligt die gedachte dichtbij. De Digitale Stad Nieuwegein maakte eerder bovenstaande  video over een wandeling door Jutphaas, enkele dagen na de bevrijding. Daarin kwam ook de dramatische geschiedenis van 7 mei 1945 aan bod. Twee dagen na de bevrijding werd Jutphaas alsnog getroffen door dodelijk geweld. Terwijl inwoners klaarstonden om de Canadese bevrijders te verwelkomen, liep de situatie bij Het Sluisje uit de hand. Wat een feestelijke dag had moeten worden, eindigde in een drama dat nog altijd doorwerkt in de lokale herinnering.

De route van die geschiedenis voert langs plekken die veel Nieuwegeiners kennen, zoals het oude gemeentehuis, de Herenstraat, het kerkhof bij de Nicolaaskerk, de voormalige kwekerij Veelust en het oorlogsmonument aan de Nedereindseweg. Juist dat is ook de kracht van de boekenreeks van Van Liempt en Baas. Grote geschiedenis wordt niet verteld vanuit vergaderzalen of abstracte begrippen, maar vanuit de straat, het veld, de zolder, de gevangenis, de oprijlaan of het monument.

Het eerste deel van Hier is het gebeurd verscheen in 2021 en ging over vijftig plekken uit de bezettingstijd in Nederland. Het tweede deel verscheen in 2023 en verplaatste de blik naar Duitsland, met vijftig locaties uit het Derde Rijk. Het derde deel keert terug naar Nederland en bevat opnieuw vijftig verhalen, verspreid door het land, over bekende en minder bekende plekken waar de oorlog zijn sporen naliet.

Over Ad van Liempt
Ad van Liempt is al decennia een van de bekendste Nederlandse vertellers over de Tweede Wereldoorlog. Hij werkte jarenlang in de journalistiek en op televisie, onder meer bij het NOS Journaal, Studio Sport en NOVA. Ook stond hij aan de wieg van het geschiedenisprogramma Andere Tijden. Daarnaast schreef hij meerdere boeken over oorlog, bezetting en bevrijding, waaronder Kopgeld, De Oorlog, Na de Bevrijding en Aan de Maliebaan. In 2019 promoveerde hij op een biografie over Albert Konrad Gemmeker, de commandant van Kamp Westerbork.

Samenwerking
De lezing in Nieuwegein is een samenwerking met de Historische Kring Nieuwegein. Voor wie de oorlogsgeschiedenis van Nederland wil begrijpen, maar ook voor wie wil weten waarom sommige plekken in de eigen stad nooit zomaar gewone plekken zijn, is dit geen vrijblijvende avond. Zeker niet in Nieuwegein, waar oud-Nieuwegeiner Ad van Liempt de grote geschiedenis opnieuw terugbrengt naar de straatstenen van dichtbij.

The post Oud-Nieuwegeiner Ad van Liempt komt naar Nieuwegein met derde deel van Hier is het gebeurd appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

De oude kern van Jutphaas moet de komende vier jaar eindelijk serieus worden opgeknapt. Dat vraagt het bewonerscollectief van Jutphaas in een brandbrief aan de formateur in Nieuwegein. Volgens de bewoners staat de leefbaarheid in de historische dorpskern al jaren onder druk. Verzakte stoepen, te veel blik op straat, te weinig bomen, te weinig verblijfskwaliteit en een kasteel dat staat te verpieteren, het beeld is volgens hen duidelijk: Jutphaas verdient meer dan lapwerk.

Het moment van de brief is niet toevallig. In Nieuwegein wordt gewerkt aan een nieuw coalitieakkoord. Lokale Vernieuwing/VSP, VVD, D66 en CDA praten onder leiding van formateur John Bijl verder over een nieuwe bestuursperiode. Juist nu willen de bewoners dat historisch Jutphaas niet opnieuw onderaan de stapel belandt.

“Verzakte stoepen, veel blik, weinig bomen: Jutphaas moet weer aantrekkelijk worden,” zegt Corneel Jonkers namens het bewonerscollectief.

Al tien jaar aan tafel
Jonkers stond ongeveer tien jaar geleden aan de wieg van het bewonerscollectief. Wat begon met een buurtbarbecue groeide uit tot een groep bewoners die namens een groot deel van de buurt met de gemeente in gesprek ging. “We hielden een buurtbarbecue en daar kwamen wel vijftig mensen op af. Voor we het wisten waren we namens 120 adressen met de gemeente aan het praten over de wijk,” zegt Jonkers.

Maar volgens hem leveren die gesprekken te weinig zichtbaar resultaat op. Er wordt veel overlegd, er worden plannen gemaakt, er wordt verwezen naar trajecten en budgetten, maar op straat blijft de oude kern volgens de bewoners achter. En dat steekt, zeker omdat Jutphaas een van de weinige plekken in Nieuwegein is waar de geschiedenis nog tastbaar aanwezig is.

De kern van Jutphaas is sinds 2011 gemeentelijk beschermd dorpsgezicht. Het gaat om het gebied langs de Vaartse Rijn, tussen de Buxtehudelaan en de Schoolstraat. Daar staan onder meer het vroegere raadhuis van Jutphaas, een voormalige herberg, een oude smederij, het complex rond de rooms-katholieke Nicolaaskerk en verschillende historische woningen. De gemeente noemt Jutphaas zelf een karakteristieke dorpskern met grote historische waarde.

Doorfietsroute als kans, of gemiste kans
Een belangrijk punt in de brief is de geplande doorfietsroute door Jutphaas. Die route maakt deel uit van de verbinding IJsselstein, Nieuwegein, Utrecht. Over de Herenstraat gaat het om een traject van ongeveer 1,7 kilometer. Het ingenieursbureau dat aan het ontwerp werkt, noemt de Herenstraat expliciet een deel van het voormalige dorp Jutphaas, met een historische kern en beschermd dorpsgezicht. De historische uitstraling moet volgens die projectinformatie worden gerespecteerd en geïntegreerd.

Juist daarom vinden bewoners dat de gemeente verder moet kijken dan asfalt en fietscomfort. Als de straat toch open gaat, pak dan meteen de stoepen aan, voeg bomen toe, maak ruimte voor bankjes, breng historisch passend materiaalgebruik terug en zorg dat voetgangers en bewoners niet het sluitstuk worden van een verkeersproject.

Jonkers: “Er wordt nu bijvoorbeeld een doorfietsroute voorbereid. Wij vroegen of dan meteen de verzakte stoepen erlangs opgeknapt kunnen worden. En wat meer bomen aangeplant, bankjes erbij. Maar dat gebeurt volgens ons onvoldoende. Zo nodigt het straatbeeld ook niet uit om in onze historische dorpskern te blijven hangen.”

Daarmee raakt het bewonerscollectief aan een bredere vraag: wordt Jutphaas straks een mooie oude kern waar je wilt wandelen, zitten, afspreken en een terras pakt, of vooral een snelle fietsverbinding waar je doorheen rijdt?

De gemeente zegt dat er wél extra budget is
Helemaal zwart-wit ligt het niet. De gemeente meldt op haar eigen projectpagina dat de doorfietsroute een subsidieproject van de provincie is en dat dit project in principe alleen over de straat zelf gaat. Tegelijk heeft het college extra budget beschikbaar gesteld voor de Herenstraat. Daarmee zouden ook andere delen van de Herenstraat duurzaam kunnen worden ingericht, zoals groen, stoepen en parkeervakken. Het voorlopig ontwerp wordt volgens de gemeente in juni 2026 verwacht.

In de gemeentelijke programmabegroting voor 2026-2029 staat bovendien dat het Nieuwegeinse deel van de DoorFietsRoute IJsselstein, Nieuwegein, Utrecht wordt gerealiseerd en dat het gedeelte over de Herenstraat tegelijk wordt vergroend en heringericht, passend bij het beschermd dorpsgezicht, inclusief de openbare verlichting.

Dat maakt de brandbrief niet minder relevant, maar juist scherper. De vraag is niet alleen óf er iets gebeurt, maar vooral hóé ver de gemeente wil gaan. Wordt het een technische herinrichting, of een echte kwaliteitsimpuls voor historisch Jutphaas?

Oude kern moet weer gaan leven
De bewoners zien kansen. Door de ontwikkeling van Rijnhuizen komen er meer bewoners in de omgeving. De oude dorpskern ligt centraal, heeft historie, ligt aan het water en heeft plekken die aantrekkelijk kunnen worden voor kleine horeca, ontmoeting en verblijf.

Ook in het gemeentelijke horecabeleid staat dat Jutphaas een impuls kan gebruiken. De gemeente schrijft daarin dat de ontmoetingsfunctie in Jutphaas grotendeels is verdwenen en dat het accent is verschoven naar afhaal en bezorging. Tegelijk ziet de gemeente potentie, mede door de transformatie van Rijnhuizen tot woonwijk en mogelijke samenwerking met Fort Jutphaas en Kasteel Rijnhuizen.

Voor het bewonerscollectief is dat precies het punt. Als de gemeente zelf erkent dat Jutphaas meer levendigheid kan gebruiken, moet ze volgens de bewoners ook durven sturen. Niet alleen praten over potentie, maar de openbare ruimte zo maken dat ondernemers, bewoners en bezoekers er ook iets mee kunnen.

Zorg om winkels, horeca en plinten
Een ander punt dat meespeelt is de invulling van de begane grond van panden aan onder meer de Herenstraat, Utrechtsestraatweg en bij ’t Sluisje. Bewoners vrezen dat winkelruimten en kleine voorzieningen langzaam veranderen in woningen. Daarmee verdwijnt volgens hen de levendigheid uit de straat.

Dat klinkt technisch, maar is voor een oude kern cruciaal. Een dorpsstraat leeft niet van gevels alleen. Je hebt deuren nodig die open gaan, ramen waar iets gebeurt, plekken waar mensen blijven hangen en ondernemers die de straat gebruiken. Als alle plinten woonruimte worden, wordt de historische kern netter misschien, maar ook stiller.

Het bewonerscollectief vraagt daarom om scherper beleid: kijk of omzetting van winkels en horeca naar wonen op de begane grond tijdelijk kan worden gestopt of strenger gereguleerd. Zeker nu de doorfietsroute, Rijnhuizen en de formatie samen een logisch moment vormen om keuzes te maken.

Kasteel Rijnhuizen als symbool
Dan is er nog Kasteel Rijnhuizen. Voor veel Nieuwegeiners is dat een van de meest bijzondere plekken van de stad. Het huidige kasteel werd gebouwd in 1640 op een terrein waar in ieder geval sinds 1370 een versterkt huis moet hebben gestaan. Het is onderdeel van de historische buitenplaats Rijnhuizen, met kasteel, tuin- en parkaanleg, bruggen, bouwhuizen, tuinschuur, toegangshek en theehuisje.

De bewoners zijn blij met een eigenaar die bereid was te investeren in renovatie. Tegelijk zien zij met lede ogen aan dat de plannen zijn vastgelopen. Volgens Jonkers stond het kasteel al in de steigers, maar kwam het werk stil te liggen nadat een vleermuis werd ontdekt. Sindsdien wijzen gemeente en eigenaar volgens hem naar elkaar en gebeurt er te weinig.

“Het is hoog tijd dat de gemeente met de eigenaar mee gaat denken,” zegt Jonkers. “Eigenaren die zoveel willen besteden aan renovatie zijn moeilijk te vinden.”

Ook hier gaat het bewonerscollectief verder dan alleen stenen. Het kasteel moet volgens hen geen afgesloten eiland worden, maar een plek die betekenis houdt voor Jutphaas, Rijnhuizen en de rest van Nieuwegein.

Niet nog vier jaar wachten
De brandbrief is daarmee een duidelijke boodschap aan de onderhandelingstafel: neem Jutphaas op in het coalitieakkoord, reserveer geld en maak van de oude kern een concreet project. Niet ergens in een bijlage, niet als mooie zin over erfgoed, maar als uitvoerbare afspraak voor de komende vier jaar.

De bewoners vragen om een integrale aanpak. Dus niet de doorfietsroute apart, stoepen apart, groen apart, horeca apart, handhaving apart en het kasteel apart. Maar één visie op historisch Jutphaas, samen met bewoners en ondernemers.

Dat is geen luxe. Nieuwegein heeft niet veel oude dorpskernen meer. Vreeswijk en Jutphaas zijn de plekken waar de stad nog kan laten zien waar zij vandaan komt. Als Jutphaas alleen wordt behandeld als verkeersroute, verdwijnt precies datgene wat de plek bijzonder maakt.

De boodschap van het bewonerscollectief is daarom simpel: de komende coalitie kan Jutphaas laten opknappen, of opnieuw laten wachten. Maar dan moeten bestuurders over vier jaar niet verbaasd zijn als dezelfde brandbrief weer op tafel ligt.

The post Jutphaas trekt aan de bel: ‘Maak van onze oude dorpskern geen vergeten doorgangsroute’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.