De honingbij

In het Natuurkwartier in Nieuwegein staat woensdag 11 maart de honingbij centraal tijdens een nieuwe editie van Uurtje Natuurtje. Wie denkt dat een bij alleen maar honing maakt, heeft het mis. Honingbijen zijn cruciaal voor de bestuiving van bloemen en planten en daarmee voor onze voedselvoorziening.

Imker Hans de Vos neemt bezoekers mee in de wereld van het bijenvolk. Aan de hand van foto’s en beelden laat hij zien hoe duizenden bijen samen functioneren als één georganiseerd geheel in de bijenkast. Geen chaos, maar een strak georganiseerde samenleving met een duidelijke taakverdeling.

Tijdens de lezing vertelt hij ook wat het vak van imker inhoudt. Wat gebeurt er in het voorjaar, wat vraagt de zomer, en hoe help je een volk de winter door? Welke materialen gebruikt een imker, en hoe wordt honing uiteindelijk geoogst en verwerkt voordat die op tafel staat? Het zijn vragen die aan bod komen in een toegankelijke presentatie voor iedereen die meer wil weten over natuur dichtbij huis.

De avond wordt georganiseerd door imker Hans de Vos en bioloog Luc de Bruijn en is bedoeld voor volwassenen. De toegang is gratis, aanmelden is wel gewenst via l_de_bruijn@hotmail.com.

Handig om te weten
De lezing vindt plaats op woensdag 11 maart om 19.00 uur in het Milieu Educatie Centrum in het Natuurkwartier. Bezoekers wordt gevraagd zoveel mogelijk met de fiets te komen. Wie met de auto komt, kan parkeren bij Jack’s Grillhouse aan Parkhout 2.

The post Lezing over de honingbij in het Natuurkwartier appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Terwijl de meeste mensen zich in december terugtrekken bij de kachel, laat bioloog Luc de Bruijn juist zien wat er buiten allemaal gaande is. Tijdens de lezing ‘Winter in de natuur’ op zondag 14 december neemt hij bezoekers mee in de wonderlijke strategieën waarmee planten en dieren de koude maanden overleven.

De bijeenkomst vindt plaats van 14.00 uur tot 15.30 uur in het Natuurkwartier Nieuwegein, aan de Geinoord 9, midden in het groene hart van Park Oudegein. De lezing is onderdeel van het programma ‘Uurtje Natuurtje’.

“Veel lijkt dood in de winter,” zegt De Bruijn, ook bekend als LucNatuurlijk. “Maar zodra het voorjaar aanbreekt, komt alles weer tot leven. De vraag is: hoe overleven ze die barre periode?”

Sluimers, schuilers en overlevers
Tijdens de lezing vertelt De Bruijn op toegankelijke wijze hoe bloemen, bomen, insecten, vogels, zoogdieren en zelfs amfibieën zich aanpassen aan de kou. Waarom sommige planten bevriezen en andere niet, hoe egels zich letterlijk oprollen tegen de winter, en wat kikkers doen terwijl hun vijver bevriest – het komt allemaal aan bod.

De bijeenkomst is bedoeld voor volwassenen die zich willen laten verrassen door de veerkracht van de natuur in eigen omgeving. De toegang is gratis, maar aanmelding is wel gewenst.

Over Luc de Bruijn
Luc de Bruijn is bioloog en oud-docent biologie in het voortgezet onderwijs. Hij deed jarenlang onderzoek naar bijengedrag — met focus op angelloze bijen — en is amateur-imker. Hij inventariseerde vogels in Amelisweerd en Nieuwegein, geeft via Stichting Buitenwijs buitenlessen en verzorgt workshops.

Aan de Universiteit Utrecht helpt hij bij een vogelcursus en hij spreekt geregeld voor Vogelwacht Utrecht en IVN. Elke eerste zaterdag leidt hij een natuurwandeling in Park Oudegein; in zijn vrije tijd fotografeert, filmt en neemt hij natuurgeluiden op.

The post Lezing ‘Winter in de natuur’ in het Natuurkwartier appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Alles wat leeft heeft voldoende voedsel nodig om te bestaan. Daarop bestaan geen uitzonderingen. Het voedsel van dieren is plantaardig of dierlijk, het voedsel van planten bestaat uit mineralen, andere planten(resten) en insecten. In natuurlijk opzicht zijn mensen ook een deel van de natuur. Het bewustzijn van alles wat leeft bestaat uit emoties (gevoelens) en kennis. Mensen hebben sterk de neiging om gevoelens te onderdrukken en kennis voor kennisneming aan te nemen. Nou, en? Tsja.

Wat groeit of leeft daar in NIeuwegein? Vraag je je wel eens af wat dat nu weer voor plant of onkruid is in Nieuwegein? Of wat dat voor een paddenstoel is? Of wat daar kruipt of vliegt? De Nieuwegeinse natuurliefhebber Udo Tenge beschrijft iedere week een plantje, zwammetje of beestje dat je ergens kunt tegenkomen.

Deze keer laat Udo weten: ‘Van nature komt er in ons opgehoogde moeras geen enkele conifeer voor, maar er staan wel allerlei aangeplante coniferen, kanjers als de moerascipres en ukkies als een soort mini jeneverbes. Maar zelfs dat miniboompje kan nog uitgroeien tot een flinke plant. Enfin, in Nieuwegein staan verschillende coniferen, verspreid over de hele gemeente.’

Udo: ‘Ze zijn er wel en tegen de kerst zelfs heel veel maar van nature komen zijn niet voor in Nieuwegein.’

‘Tot niet zo heel lang geleden was een kerstboom in Nieuwegein en de rest van Nederland een fijnspar, een boom met meestal een kaarsrechte stam, met een echte kerstgeur en vol met korte, venijnig gepunte naalden en een zeer korte levensduur. Meestal had de kerstboom geen wortels en zat op een houten kruis om zich (enigszins) staande te houden. Daarom werden ze ook geleverd “met kluit”: dat leverde een langere “levensduur” mits die kluit vochtig werd gehouden en in een emmer was geplaatst. Na nieuwjaar werd zo’n boom vaak in een tuin geplant en groeide soms nog uit tot een omvang die niet paste in de tuin waarin de “met- kluit-boom” was geplant.’

‘Dat was dus de fijnspar. Tegenwoordig is de kerstboom een boom van de soort Nordmann, ook een spar maar met nog mooiere blauwachtige naalden die niet zo prikken.’

‘De meest bekende “vruchten” van coniferen zien er uit als “denappels” en verschillen vooral in grootte, naar gelang de soort den. Dezelfde soort vruchten groeien aan sparren, maar dan in de vorm van een sigaar met schubben.’

‘De coniferen die af en toe in de Nieuwegeinse tuinen geplant zijn, zijn soms inheems in Nederland. De venijnboom (taxus) wordt vaak in een rij als haag geplant. Het is een wat struikerige boom met meerdere stammen en rode schijnbessen in plaats van “denappeltjes”. De naalden zijn klein en staan dicht op elkaar zacht en giftig te wezen en ook de besjes zijn giftig. Niet te adviseren in een tuin met kleine kinderen of paarden, dus. Heel anders dan een spar of een den. In Schotland staat een taxus die geschat wordt op + 7000 jaar.’

‘Soms staat er ook een jeneverbessoort in een tuin, in vaak een dwergvorm. De inheemse soort is een fraaie, niet zo grote, cipresvormige boom met korte, prikkende naalden en staat vaak wijd uiteen in een heideveld (Nee, niet in Nieuwegein). De blauwe bessen met een lichte waas zijn “eetbaar”, maar kunnen beter als smaakmaker voor jenever gereserveerd worden.’

‘Er staan in Nieuwegein naast de al genoemde kerstbomen hier en daar ook nog wat dennen in tuinen, en ooit werden er her en der Libanonceders geplant. Die ceders zijn heel fraai, met een open kruin en een groeikracht waar je u tegen zegt. Dat laatste is de oorzaak dat in Nieuwegein die bomen niet zo oud worden als ze in Libanon wel kunnen of konden zijn…’

‘Er staan in Nieuwegein meerdere coniferen uit Amerika en uit Oost-Azië. Prachtige, snel groeiende  bomen met een soort zachte, platte naalden die in de herfst een soort rood kleuren voor het afvallen en in het voorjaar weer nieuwe vormen. De meest bekende heet moerascipres en staat in park Oudegein met zijn voeten in het water mooi en apart te wezen.’

‘Tenslotte staan er enkele tempelbomen in park Oudegein die waaiervormige bladeren hebben. Het blad heeft geen vertakte nerven en lijkt als een blad uit een reeks naalden gevormd te zijn. Verder zijn deze bomen mannelijk of vrouwelijk. De vrouwelijke vormen rode bessen, die verschrikkelijk stinken (!). Daarom zijn geplante tempelbomen altijd mannelijk.’

‘In Nieuwegein staan op vrij veel plaatsen verschillende soorten cipressen. De vorm van deze bomen is cipresvormig, soms zo ongeveer zoals een Italiaanse populier. Ze worden vaak in een haag of afscheiding geplant maar ze groeien! Ze hebben geen naalden en het groen wordt als bladeren aangeduid. Het zijn geen naalden en geen bladeren, maar vertakte rijtjes van schubachtige partikeltjes die in de herfst niet afvallen. Toch zijn het coniferen en dat is te zien als ze “denappeltjes” hebben gevormd ter grootte van een knikker.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Alles wat leeft heeft voldoende voedsel nodig om te bestaan. Daarop bestaan geen uitzonderingen. Het voedsel van dieren is plantaardig of dierlijk, het voedsel van planten bestaat uit mineralen, andere planten(resten) en insecten. In natuurlijk opzicht zijn mensen ook een deel van de natuur. Het bewustzijn van alles wat leeft bestaat uit emoties (gevoelens) en kennis. Mensen hebben sterk de neiging om gevoelens te onderdrukken en kennis voor kennisneming aan te nemen. Nou, en? Tsja.

Wat groeit of leeft daar in NIeuwegein? Vraag je je wel eens af wat dat nu weer voor plant of onkruid is in Nieuwegein? Of wat dat voor een paddenstoel is? Of wat daar kruipt of vliegt? De Nieuwegeinse natuurliefhebber Udo Tenge beschrijft iedere week een plantje, zwammetje of beestje dat je ergens kunt tegenkomen. Deze keer weer wat watervogels: de waterhoentjes.

Udo: ‘Onze watervogels zijn allemaal internationaal.  Of ze horen thuis in een familie die In de winter naar het zuiden trekt, of ze blijven hier maar hebben wel familie in de hele wereld.’

‘Eenden, ganzen en zwanen zijn verwante watervogels. Waterhoentjes en meerkoetjes horen niet in die grote familie thuis, ze zijn familie van elkaar en in Nederland ook aan rallen en, geloof het of niet, aan kraanvogels. Die “familie” komt in de hele wereld voor, en ooit nam ik waar dat op markten in Vietnam meerkoetjes verkocht werden (of worden) omdat ze zo lekker zijn; de koper moet ze wel zelf slachten. Van de Nederlandse meerkoetjes wordt beweerd dat ze naar modder smaken. Maar wie probeert zoiets uit?’

‘Watervogels maken geluiden waar mensen geen vogelzang in herkennen. Meerkoetjes maken harde, tikkende geluiden. Elders in de wereld hebben meerkoetjes en waterhoentjes vaak een blauwe borst, en zijn verder voornamelijk zwart en donker getint met helder gele poten.’

‘Onze waterhoentjes zijn nogal schuw, ook in het water haasten zij zich uit de buurt van naderende waterkanters. Wat ook opvalt, is dat piepjonge waterhoentjes en meerkoetjes op elkaar lijken, zij zijn zwart met oranje nesthaar op hun kopje. Volwassenen hebben een bles over hun snavel en voorhoofd: Meerkoetjes wit, waterhoentjes knalrood.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Alles wat leeft heeft voldoende voedsel nodig om te bestaan. Daarop bestaan geen uitzonderingen. Het voedsel van dieren is plantaardig of dierlijk, het voedsel van planten bestaat uit mineralen, andere planten(resten) en insecten. In natuurlijk opzicht zijn mensen ook een deel van de natuur. Het bewustzijn van alles wat leeft bestaat uit emoties (gevoelens) en kennis. Mensen hebben sterk de neiging om gevoelens te onderdrukken en kennis voor kennisneming aan te nemen. Nou, en? Tsja.

Wat groeit of leeft daar in NIeuwegein? Vraag je je wel eens af wat dat nu weer voor plant of onkruid is in Nieuwegein? Of wat dat voor een paddenstoel is? Of wat daar kruipt of vliegt? De Nieuwegeinse natuurliefhebber Udo Tenge beschrijft iedere week een plantje, zwammetje of beestje dat je ergens kunt tegenkomen. Deze keer weer watervogels.

Udo: ‘Na de grote watervogels nu naar de ganzen in Nieuwegein. Er zijn drie soorten en in postuur hebben ze heel veel van elkaar. De Canadese ganzen hebben, ook in Nieuwegein, een Kleine Canadese gans als evenknie. Die kleine hebben naast hun wat kleinere postuur ook nog een vrij dikke en kortere nek, maar voor de rest zijn ze nauwelijks te onderscheiden van de (grotere) Canadese gans. Een ondersoort? Beiden zijn in het algemeen heel weinig schuw t.o.v. mensen. Een andere soort, geen immigrant zoals de Canadese, is de Brandgans.’

‘Ook nogal een zwartwit type, veelal in grote groepen en in Nieuwegein te zien langs de oevers van de Lek en de monding van het kanaal tussen Amsterdam-Rijn kanaal en de Lek. Brandganzen zijn echte groupies, die zich ook prima voelen tussen groepen van andere soorten ganzen en eenden.’

‘De gans die in Nederland het meest voorkomt, dus ook in Nieuwegein, is de Grauwe gans. Best een mooie gans en voorganger van zijn witte evenknie. De witte werd oorspronkelijk “gecreëerd” om goed te kunnen worden onderscheiden van de grauwe, want zij werden uitgelaten door ganzenhoeders of -hoedsters “in het vrije veld” waar ook gegraasd werd door wilde grauwe ganzen.’

‘En dan de Nijlgans. De nijlganzen zijn geen ganzen maar een eendensoort. Zij lijken dan ook meer op een bergeend (niet in Zwitserland, maar in de Nederlandse duinen). Ze zijn mooi maar met jongen (en dat zijn er soms meer dan een dozijn) zijn de mannetjes behoorlijk agressief. Alleen tegen de kleintjes (eenden en kleine kinderen bijvoorbeeld) kan dat behoorlijk uit de hand lopen.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Weet u soms ook niet wat daar nou weer groeit, bloeit of rondkruipt in Nieuwegein? Een onbekend plantje in de berm, een mysterieuze paddenstoel in het park of een onverwachte gast in huis Natuurliefhebber Udo Tenge neemt u wekelijks mee in de wondere wereld van Nieuwegeins groen en grut.

Op zijn website en hier op pen.nl vertelt hij alles over plantjes, zwammetjes en beestjes die u zomaar kunt tegenkomen.

Deze week: ‘Nieuwegein heeft veel watervogels, minstens 12 soorten. Omdat ik het niet laten kon daar foto’s van te maken, ga ik daar nu ook eens wat van te laten zien. Niet meer dan 4 soorten in de week, want ze zijn wat groter dan de beestjes die ik meestal afbeeld’ aldus Udo Tenge.

Udo: ‘Watervogels zijn er veel in Nieuwegein. Geen zeldzame, die leven in meer natuurlijke plaatsen zoals moerassen, grotere plassen en meren. Echte natuurgebieden dus.  Maar wat we hier hebben is wel heel mooi, dus zijn ze een plaatje waard.’

‘Van de grootste watervogels in Nederland leven er maar enkele in Nieuwegein. Het zijn allereerst de knobbelzwanen, waarvan moeilijk is vast te stellen of het nu gedomesticeerde of echt wilde zwanen zijn. Knobbelzwanen broeden langs de waterkant en leven in gezinsverband, in ieder geval zolang er nog jongen zijn, hoewel er mensen zijn die denken dat ze ook daarna nog als een paar doorleven.’

‘Ooievaars zijn steltvogels die hun takkennesten op hogere plaatsen bouwen, in Nieuwegein meestal op speciaal daarvoor geplaatste palen of masten met op de top een soort wagenwiel. Maar ook bovenop een onthoofde boom. In Spanje willen ze hun takkennesten vaak bovenop de daken van huizen plaatsen.’

Elders in Nederland proberen ze soms hun takkenbossen in de bovenleidingen van treinen te plaatsen, de Nieuwegeinse tramleidingen zien ze gelukkig nog niet zitten.’

‘Blauwe reigers zijn ook steltvogels en bouwen hun nesten bovenop bomen, en in Nieuwegein doen ze dat in een reigerkolonie, gezellig, maar ze maken wel veel lawaai. Van reigers weet iedereen dat ze van vis leven, maar ze hebben het ook voorzien op kleine zoogdieren die aan de waterkant leven, zoals ratten.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Weet u soms ook niet wat daar nou weer groeit, bloeit of rondkruipt in Nieuwegein? Een onbekend plantje in de berm, een mysterieuze paddenstoel in het park of een onverwachte gast in huis Natuurliefhebber Udo Tenge neemt u wekelijks mee in de wondere wereld van Nieuwegeins groen en grut.

Op zijn website en hier op pen.nl vertelt hij alles over plantjes, zwammetjes en beestjes die u zomaar kunt tegenkomen.

Deze week: ‘Van een pluimgrasje overstappen, zo maar effe,  naar een  vergeet-mij-nietje? Tsja…’ aldus Udo Tenge.

Udo: ‘Er zijn maar weinig mensen die het mooie, blauwe vergeet-mij-nietje niet kennen en bewonderen. Het is een echte voorjaarsbloeier; eenmaal in je tuin, zaaien zij zich elk jaar zelf weer uit en groeien op elk open plekje, tot zij opeens verdwenen zijn en u zelf weer een pakje zaad moet kopen en in het zelfde jaar weer uit moet zaaien voor bloeiende bloempjes in het volgende jaar.’

‘Minder bekend is, dat er meerdere soorten vergeet-mij-nietjes zijn, ook te vinden in Nieuwegein. De zaadjes die u koopt zijn vrijwel altijd van bergvergeet-mij-nietjes, die overigens het meest lijken op onze eigen bosvergeet-mij-nietjes. Die bergvergeet-mij-nietjes komen tot zelfs in de Himalaya voor, maar daar bloeien zij wat later.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Weet u soms ook niet wat daar nou weer groeit, bloeit of rondkruipt in Nieuwegein? Een onbekend plantje in de berm, een mysterieuze paddenstoel in het park of een onverwachte gast in huis Natuurliefhebber Udo Tenge neemt u wekelijks mee in de wondere wereld van Nieuwegeins groen en grut.

Op zijn website en hier op pen.nl vertelt hij alles over plantjes, zwammetjes en beestjes die u zomaar kunt tegenkomen.

Deze week: ‘Ik heb maar eens een boom opgezet over bomen. Bij deze …….’ aldus Udo Tenge.

Udo: ‘In ons land zijn vrijwel geen gebieden waar geen bomen staan. In de openbare ruimte en in tuinen staan talrijke bomen, bomen die inheems zijn of die van elders komen.’

‘De bedoeling van die bomen is esthetisch, zeg maar ter versiering, en er worden eigenschappen aan toegeschreven die variëren van nuttig tot lastig, riskant, levensgevaarlijk, kostbaar, ze nemen het zicht en/of het licht of zicht weg, en ze staan op plekken waar ze niet zouden moeten staan zoals dicht langs de weg of pad of een gebouw, omdat de wortels het wegdek beschadigen of van het pad een struikelpad maken met hun oppervlaktewortels. Dicht bij een gebouw kunnen die wortels nare dingen doen met de fundering, bijvoorbeeld.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Weet u soms ook niet wat daar nou weer groeit, bloeit of rondkruipt in Nieuwegein? Een onbekend plantje in de berm, een mysterieuze paddenstoel in het park of een onverwachte gast in huis Natuurliefhebber Udo Tenge neemt u wekelijks mee in de wondere wereld van Nieuwegeins groen en grut.

Op zijn website en hier op pen.nl vertelt hij alles over plantjes, zwammetjes en beestjes die u zomaar kunt tegenkomen.

Deze week: ‘Oerlelijke vliegen’ aldus Udo Tenge.

Udo: ‘De vorige keer kreeg u fraaie vliegen te zien. Die zijn er dus ook, veel zelfs als je de zweefvliegen meerekent. Dus bekijken we het nu eens van de andere kant. Oerlelijke vliegen! Niet omdat het zulke nare beestjes zijn, maar omdat ze er niet uitzien.’

Hoewel, de bekende huis- en bromvliegen zie je ook liever niet. Maar dat is vooral door hun gedrag. Uiterlijk zijn ze niet bijzonder, maar dat maakt ze nog niet oerlelijk. Sommige bromvliegen zijn juist mooi. Maar het blijven bromvliegen…’

Er zijn natuurlijk ook vliegen die door sommige mensen oerlelijk gevonden worden terwijl anderen het best mooie beestjes vinden… Tsja.’

‘U moet dus zelf maar eens bekijken of deze aflevering van oerlelijkerts werkelijk zo oerlelijk is.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.

Weet u soms ook niet wat daar nou weer groeit, bloeit of rondkruipt in Nieuwegein? Een onbekend plantje in de berm, een mysterieuze paddenstoel in het park of een onverwachte gast in huis Natuurliefhebber Udo Tenge neemt u wekelijks mee in de wondere wereld van Nieuwegeins groen en grut.

Op zijn website en hier op pen.nl vertelt hij alles over plantjes, zwammetjes en beestjes die u zomaar kunt tegenkomen.

Deze week: ‘Deze keer zijn wat mooie en/of fraai getekende vliegen’ aldus Udo Tenge.

Udo: ‘Huisvliegen staan algemeen bekend als lastige, vieze vliegen en verder zijn er talrijke vliegensoorten die weliswaar niet of wel mooi zijn maar niet zo vaak in huis komen en wel schadelijk zijn doordat hun larven zich voeden in de wortels, bollen of bladeren van planten. Vele soorten bloemvliegen van het deliageslacht bijvoorbeeld zijn gespecialiseerd op planten die voor hen als groenten dienst doen, zoals de koolvlieg en de bonenvlieg.’

‘Overigens: bromvliegen zijn ook geen lievertjes en zo zijn er meer die in de natuur zowel als op de akkers  een bedreiging voor planten of dieren dus ook voor mensen vormen. Zo ook nog de dazen, die ongevoeld een gaatje in de huid bijten omdat ze het op het bloed van mens of dier gemunt hebben.’

‘Er zijn ook vliegen die vliegen heten maar het niet zijn. En dat kunnen best mooie niet-vliegen zijn.’

‘Hoewel je er dus altijd rekening mee moet houden dat vliegen lastig, schadelijk en of zelfs gevaarlijk kunnen zijn, zijn er niettemin ook talrijke soorten die min of meer fraai zijn.’

‘Deze keer een willekeurige show van mooi gekleurde en/of getekende vliegen.’

The post ‘Wat groeit of leeft daar in Nieuwegein’ appeared first on De Digitale Stad Nieuwegein.