Column Sara van Gennip
Uit
Als je dit leest ben ik weg. Ik kom niet meer terug. Wel in dit land. Niet in deze krant. Het spijt me. Het ligt niet aan jou. Echt. Het ligt aan mij. Al kan ik het niet echt waarderen als je me zo oprolt om een vlieg mee dood te slaan, of me verscheurt en mijn levenloze resten aan de kattenbak toevertrouwd. Voornamelijk ligt het aan mij. We zijn uit elkaar gegroeid. En je hebt gelijk als je denkt dat er een ander is. Wet weten het al lang. Dat Utrecht mijn hart veroverd heeft. Maar jij bent mijn eerste. Dat vergeet ik niet.
Hoe je naar me zwaaide en riep dat je om me gelachen had. Of geïnteresseerd vroeg waar ik in vredesnaam was wezen zwemmen. Stiekem vond ik het ook leuk als je me mailde en geïrriteerd in hoofdletters schreef ‘dat Vreeswijk geen vissersdorp maar een schippersdorp was’. Of het wonderlijke mailtje met ‘honden poepen ook’, dat ik nog steeds niet helemaal begrijp. Maar zo ben je. Soms spontaan, op mijn vingers tikkend of zwijgend. Ik zou niets aan je willen veranderen.
Het is mijn eigen keuze. Deze column hoort over Nieuwegein te gaan maar ik ga niet meer over Nieuwegein. Mijn leven gaat over Utrecht. Mijn werk bij het museum, mijn studie op het Janskerkhof en mijn kamer in Kanaleneiland. Ik weet wat je waar kunt kopen, wie waar een klap kreeg en waarom. Als er een nieuwe graffiti is valt mij dat op en ik herken de melodietjes van de Dom. Nieuwegein is mijn verleden. Mijn basisschool aan de Koninginnelaan. Mijn thuis in Vreeswijk. Mijn voetbalclub. Mijn heuveltje bij het Fort waar ik houten pallets op elkaar timmerde in de vakantieweek. Mijn theater de Kom waar ik zes jaar les had. Mijn Nieuwegein.
Het ga je goed en ik kom snel weer langs. Mocht je me willen lezen dan weet je waar ik ben. In het theater, ’s avonds in een soap op de tv of op een boodschappenlijstje langs de gracht. Ik ga mijn best doen. Dag Geintje van mij.
Step
De babyboomers waren geliefde slachtoffers. Zo net na de Tweede Wereldoorlog was de step als speelgoed zeer in trek. Vaak ging het speelplezier gepaard met een gapend gat in de kin. Die buurman, die de vijftig is gepasseerd, die met dat gekke baardje, waar er op een stukje kin geen haar groeit: dat is er één. Die tante, die zo charmant haar hand op haar keel legt, als ze naar boven kijkt: hetzelfde geval. Mijn moeder is er ook een. De step was de vloek van de jaren vijftig. Te hard opgepompte bandjes, gecombineerd met te snel over de stoepjes, resulteerde in opengespleten kinnetjes en talloze dropjes om het goed te maken. Jamin deed goede zaken.
Langzaam zijn we de step uit het oog verloren. In mijn kinderjaren speelde het ding geen rol meer. Het was ouderwets, niet zo hip als een skelter of fiets. Daarnaast hadden ze vaak ook geen bel en ik houd van bellen. Ik was dan ook tot op het bot toe verrast toen de step tegen het eind van de 20e eeuw zijn comeback maakte. Plots wemelde het treinstation van de opvouwbare mini-steps met keurige zakenmannen, en maakten peuters met woest gekleurde monstersteps de straten onveilig. De step (her)veroverde de wereld. Het duurde dan ook niet lang voor de eerste steptochten, stepwedstrijden en pimp-mijn-step-spektakels het licht zagen. Aanstaande zaterdag kunt u ze zelf voorbij zien zoeven. Net buiten Nieuwegein, bij de Nedereindse Berg asfalt wielerbaan, vindt zaterdag 30 juli de EK stepmarathon plaats. Op dit terrein van het Recreatieschap de Stichtse Groenlanden zullen de deelnemers zo snel mogelijk een parcours van ongeveer 42 kilometer afleggen. De dagen hieraan voorafgaand zal er een EK sprint en een EK ‘rondje om de kerk’ criterium gehouden worden in Woudenberg.
Mocht bij u de stepnostalgie al eerder zijn toegeslagen en u beschikt over een kind met een step: neem deze dan mee naar een van de gratis kidsraces. Maar houd de dropjes in de aanslag. Geen kin is veilig.
Knoflookoor
Terwijl ik dit schrijf zit er een teentje knoflook in mijn oor. Geheel vrijwillig heb ik de knoflook gepeld, ondergedompeld in heet water en in mijn oor gestopt. Daar zit hij nu al een goed uur. Te zitten. Te ‘genezen.’ Een andere suggesties was het bevestigen van een klimopblad achter mijn oor. Ik heb geen klimop, anders had ik het geprobeerd. Wel heb ik iemand sigarettenrook in mijn oor laten blazen. Dat kietelde.
Oorpijn. Knoflook schijnt een desinfecterende een reinigende werking te hebben. Een soort natuurlijk antibioticum. Nu ben ik een wetenschappelijk aangelegd mens, met een voorkeur voor snelle bestrijders als paracetamol en doosjes van de apotheek waarbij ik geen flauw benul van de inhoud heb. Toch moet ik steeds vaker concluderen dat deze agressieve middelen ‘meer kapot maken dan je lief is.’ In mijn kast staat een boekje met de nostalgische titel ‘oma weet raad.’
Bij migraine eet oma druiven en drinkt een glas rode wijn, bij een blaasontsteking drinkt men citroenthee en cranberrysap en bij oorpijn stopt u een knoflookteen (of een stuk ui, oma doet niet moeilijk) in het oor. Ook geeft oma advies als het aankomt op het lappen van ramen, poetsen van schoenen of weren van ongedierte. Oma is biologisch verantwoord en daarmee helemaal van deze tijd. Het is hip om aan de natuur en de toekomst te denken, en het ultieme accessoire is een juten boodschappentas met daarin een goedgekeurd stuk koe.
Voordeel is dat deze oma nog goed is voor de portemonnee ook. Het huis blinkt met enkele citroenen en een zak uien. De apotheek wordt overbodig met wat verse bessen en kruiden. Er kan zelfs op crèmes en make-up bespaard worden met wat yoghurt, honing en een theelepeltje zout.
Ik smaak naar knoflook. Langzaam neemt het plantje in mijn oor mijn lichaam over. Mijn oor suist. Het is zowel de dokter als oma niet gelukt mijn pijn te minderen. Geduld is een schone zaak. Ik hoef in ieder geval niet bang te zijn voor een vampier. In mijn oor.
Reis
Nog even en ik ga op reis. Op reis naar het Beloofde Land. Het land van melk en honing. Het land waar heel Europa, uit schuldgevoel, haar jongeren naar toe zond om ‘rozen in de woestijn te laten bloeien.’ Het land dat het gooien van een steen beantwoord met een bom. Ik ben benieuwd.
Er zijn mensen. Er zijn mensen die vinden dat ik niet zou moeten gaan, omdat het geen ‘juist’ land is om je vakantiegeld aan te doneren. Welk land is dat echter wel? Ook bij ons eigen land zou hieraan getwijfeld kunnen worden. Er zijn mensen jaloers, onverschillig of niet-begrijpend. ‘Wat moet je in vredesnaam met een miljoen synagogen, honderden kerken en een moskee?’ Een enkeling vraagt of ik bang ben. Nu heb ik de neiging enkel bang te zijn voor compleet irrationele zaken als ‘het donker’, een haai in het zwembad en een moordende duiker in de Utrechtse grachten. Verder maak ik me niet zo druk. Ik ben niet van plan om stenen naar Palestijnen te gooien of tegen de Klaagmuur te schoppen. Daarnaast gebruik ik graag de dooddoener: ‘in Nederland kan ik ook van mijn fiets gereden worden en doodgaan op Hollandsch asfalt.’
Nu je zelfs op het parcours van de Tour niet meer veilig blijkt voor auto’s, maak ik me geen illusies meer. Ik heb sowieso geen voorkeur voor het doodgaan in mijn slaap op 125jarige leeftijd. De dood is een essentieel onderdeel van het leven. Het zou jammer zijn dat te missen. Om al mijn geliefden toch een beetje te pesten sluit ik iedere mail en sms deze dagen af met ‘mocht ik je niet meer zien, omdat ik uiteengereten wordt door een willekeurige bermbom: het ga je goed.’ Zo ben ik dan ook wel weer.
We hebben nog twee weken. Voor ons afscheid bedenk ik een betere.
Ik ga op reis en neem mee: een bikini, sandalen, pet en een boek. Meer heb je niet nodig met 40 graden. Hoewel. Voor de zekerheid neem ik ook drie grote stoere mannen mee. Je weet maar nooit.
Zee
Wolken hingen stil in de lucht. Zandkorrels stopten met waaien. Zeehonden hieven hun snuitjes op van de zandbank. Een enkele meeuw kon een schreeuw niet onderdrukken. Daar stond ik. Mijn voet boven het zeewater. Achter mij de mensheid. Het was mijn linker kleine teen die het eerst kopje onder ging. Spoedig volgden andere tenen en al gauw een enkel, een knie. Vertraging. Naar voren en weer naar achter kijken. De mensheid gehuld in witte huid en nieuwe bikini’s. Een grote badhanddoek om haar schouders. Angstig, twijfelachtig. Kan het al? Ik adem in, uit, ik ren. Gooi mijn lijf de golven in. Een acute hartstilstand van kou en heerlijkheid. Het kan. Het is zomer. In mijn enthousiasme raak ik bijna de kust van Engeland.
Na enkele momenten van ontspannen dobberen komen alle vragen terug. ‘Wat moet ik nog doen voor ik op vakantie ga? Waar moet mijn afstudeerscriptie over gaan? Hoe laat is het? Is dat een krab? Is er tussen mijn reis en het werken in nog een vrije dag? Waarom kan ik zo slechts niets doen? Is dat een vis? Is mijn haar nat? Riep iemand? Hoe laat is het?’ Te laat. Mijn opgestoken haar is nat en mijn neus roodverbrand.
Wat is het fijn om te lopen. Dat zou je soms zomaar vergeten. Hoe fijn het is om te lopen, te rennen, te fietsen, te zwemmen. Te leven. Dat dat lijf gewoon doorbeweegt. Dat dat lijf vijfentwintig kilometer liep, midden in de nacht, en dat dat heerlijk was. Dat dat lijf zich de dag erna voortbewoog als een oude vrouw maar zich onoverwinnelijk voelde. Het is zomer. Ik loop. Wie maakt me wat?
Zandkorrels plakten aan mijn lijf. Mijn zwarte ondergoed ging haast voor een bikini door. Het was niet de bedoeling te zwemmen. Ik droog me af met het T-shirt waar ik die nacht in sliep. Laat me vallen op een slaapzak. Het is zomer. Ik slaap. Na mij de zondvloed.
Pers
Niet iedereen weet dat Nieuwegein bestaat. Waar het ligt. Wat het doet. De titel ‘lelijkste stad’ is bij een enkeling blijven hangen, de ander kent ons ziekenhuis. Deze week was dat anders.
Zomer. Het mag nu gezegd. De zon is het er mee eens, de regen twijfelt nog. Het Nieuwegeinse festival Geinbeat neemt het zekere voor het onzekere, en vindt dit jaar binnen plaats. Fort Vreeswijk zal vrijdag 1 en zaterdag 2 juli op haar grondvesten schudden door ons eigenste rockfestival. Je zal zien dat het stiekem opeens heel mooi weer wordt. En heel druk. Want de afgelopen week sprong Nieuwegein opeens de kranten in. Men weet dat wij bestaan.
Donderdag 23 juni opende in Nieuwegein het grootste oplaadstation van Europa voor elektrische auto's. Het oplaadstation, bij de taxicentrale aan de Biezenwade, bestaat uit vier snellaadpunten en zes normale laadpunten. Voor de opening was er de gelegenheid om zelf een rondje te maken in een elektrische wagen. Wethouder Hans Reusch is enthousiast: "Een prima ervaring, rijden in een elektrische auto. En een prachtig initiatief van Prestige Greencab op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen! De gemeente ondersteunt dit van harte en ziet graag dat andere ondernemers dit goede voorbeeld volgen.” Een citaat dat door diverse landelijke media werd overgenomen. Aanzet tot een discussie omtrent duurzaamheid versus gebruiksgemak.
Maandag 27 juni brak er brand uit in zorgcentrum De Geinsche Hof aan de Vuurscheschans in Nieuwegein. Alle bewoners en medewerkers werden geëvacueerd. Negen mensen raakten ernstig gewond, en liepen brandwonden op in de luchtwegen. De brand ontstond bij renovatiewerkzaamheden aan het dak. Onze nieuwe burgemeester Frans Backhuijs complimenteerde het personeel, direct omwonenden en bouwvakkers uit de buurt voor hun handelen en hulp en maakte hiermee zijn introductie als Nieuwegeinse burgemeester in de landelijke pers.
Nieuwegein op de kaart. Helaas werd het positieve nieuws, dat de Nieuwegeinse gemeente investeert in duurzaamheid, al snel overschaduwd door de afschuwelijke brand. Wie weet is het zo erg niet dat wij niet zo vaak in het landelijke nieuws verschijnen. Het betekent dat het ons goed gaat.
Kunst
Dit is een Nieuwegeins nieuwsplatform. Dat weet ik. En veelal doe ik mijn best mij in Nieuwegeinse actualiteiten te verdiepen. Ik doe mijn best. Nu is er iets on-Nieuwegeins. Iets dat knaagt en dat ik niet onbesproken kan laten. Ons land staat op het punt op te gaan in cijfertjes. We kleuren langzaam grijs.
Dames en heren, jongens en meisjes, Nieuwegeiners en buitenlui: het betreft hier de Kunst. Dat wat ons mensen onderscheidt van beesten. Dat waar u in uw vrije tijd van kunt genieten, want niemand werkt om te werken. Dat wat troost biedt, wat provoceert, wat u laat lachen of even alles vergeten. Deze column is te kort om het belang van kunst uit te drukken. Ook te kort om de ernst van de dreigende bezuinigingen aan te geven. Meer dan de helft van de overheidssteun moeten de podiumkunsten inleveren. Een bedrag in mindering dat zal zorgen voor werkloosheid, geen doorstroming van jong talent naar het werkveld en op den duur een grauwe lege samenleving. Wat voor de kunst een halvering van de wereld betekent, betekent voor de staatskas vrijwel niets. Om een beeld te schetsen: het gaat hier om een bedrag ter waarde van 15 kilometer asfalt.
Het ergste vind ik de ‘ik heb niets met kunst, dus waarom zou ik ervoor betalen’ reacties. Dit is niets meer dan ‘ikke ikke ikke en de rest kan stikken.’ Het mooie aan dit land is dat wij zorgdragen (ook financieel) voor elkaar. Samen verlies delen omdat het lot ons niet allemaal even goedgezind is. Ik ben nooit ziek maar betaal maandelijks honderd euro aan zorgverzekering zodat zieken geholpen kunnen worden. Ik betaal het herstellen van pleinen, stadia en bushokjes na een voetbalwedstrijd. Ik betaal voor een gevechtsvliegtuig van 7.6 miljard. Ik betaal voor asfalt. Dat alles doe ik met liefde. Omdat er mensen zijn die dit kennelijk nodig hebben. Voor hun gezondheid, plezier of gevoel van veiligheid. Mag ik dan, alstublieft, zo nu en dan, een beetje kunst? During the Second World War, Winston Churchill’s finance minister said Britain should cut arts funding to support the war effort. Churchill’s response: “Then what are we fighting for?”
Vaderdag
Traditioneel is daar Het Ontbijt, verzorgt door De Kinderen. Een gebarsten beschuitje met net iets teveel boter. Net iets teveel chocolahagel naast het bord. Net iets te weinig jus d’orange. (Wij hadden ook dorst.) Een verlepte graspol uit de tuin ter decoratie. Het naar boven dragen van de hond maakt het ontbijt compleet. De hond lust ook beschuit. Blijkt.
Na het ontbijt is daar De Vaderdagactiviteit. Iets mannelijks zoals een technisch verantwoord (spoorweg)museum. Iets buitens zoals een flinke bos- of strandwandeling. Iets lekkers zoals een barbecue bij Tull en ’t Waal. Zoals iedereen weet zijn vaders het moeilijkst om een cadeau voor te vinden, en vragen ze ook nog eens elk jaar hetzelfde. In mijn jonge jaren dacht ik mijn vader nog wel eens te verblijden met een ‘bonnenboekje.’ Een vrolijk gekleurd schriftje waar je blaadjes met tegoeden uit kon scheuren en inwisselen. Zo waren er de lief-zijn-voor-mijn-broer-bon, de autowas-bon, de maai-de-tuin-bon en de ik-ruim-mijn-kamer-op-bon. En, kennelijk was ik in een gulle bui, de ik-ben-de-hele-dag-lief-bon.Zondag 19 juni wordt vaderdag in Nederland gevierd. Naar verluidt is Vaderdag in 1909 geïntroduceerd door Sonora Smart Dodd, uit de staat Washington. Zij wilde hiermee de doorzettingskracht van vaders eren. Sinds de jaren zestig wordt er ook in Nederland bekendheid aan gegeven. De laatste jaren stelen voornamelijk vadergroepen als Fathers 4 justice de show op vaderdag. Bij deze manifestaties staat de emancipatie van het vaderschap, en de strijd voor gelijkwaardig ouderschap voorop.Hoe ouder de kinderen worden hoe later het vaderdagmaal op tafel staat. Zo gaat het nogal eens van ontbijt naar lunch naar diner. Nu vergt het bereiden van een beenham in honingmosterdsaus ook wat meer levenservaring dan een geplette beschuit. En ergens, ooit, houdt het op. Kennelijk. Alsof een vader alleen een bonnenboekje verdient als hij je luier verschoont. Mijn vader is nog steeds mijn rots in de branding bij vragen over de Belastingdienst, mijn reisverzekering en toekomstplannen. En dat is nog steeds een beschuitje waard.
Kwelkommers
Is het een komkommer? Is het salade? Is het taugé? Vlees? De EHEC bacterie kent vele gezichten. Europa is in de ban van een nieuwe bacterie. Enkele Spaanse bedrijven werden door het slijk gehaald, Duitsland werd bestempeld tot broeinest en Rusland kondigde een importverbod aan voor beide landen. Amerika tikte Europa op de vingers voor de slechte communicatie.
Zo verspreide de Nederlandse media het gerucht dat spruitjes niet meer veilig zouden zijn, wat uiteindelijk een vertaalfout bleek. Op 3 juni was de bacterie opgedoken in 12 landen, waren er circa 2000 mensen met verschijnselen van EHEC-infecties geregistreerd en bedroeg het aantal sterfgevallen 22 mensen.De schappen van mijn supermarkt liggen propvol komkommers. Erboven hangt een vriendelijke brief waarin staat dat deze komkommers ‘veilig’ zijn. Geteeld in eigen land, verpakt in hygiënisch plastic. Erbij een plaatje van een lachende boer. ’s Avonds eet ik een voorverpakte salade, mét komkommer. Theatraal schreeuw ik dat ik nu vast dood ga en verdeel ik mijn laatste biertjes onder mijn vrienden. De waarheid is dat ik wel degelijk even schrok. Van die onverwachte kwamkwammer in mijn salade. Hoewel ik de hetze onzin vind ben ik kennelijk toch gevoelig voor de overmatige stroom aan media aandacht die deze bacterie gekregen heeft.Zo’n komkommer kan echter weinig kwaad. Zelfs ongewassen en mét bacterie houd ik er, als welvarende Nederlander in de bloei van mijn leven, in het ergste geval wat buikpijn en diarree aan over. Een gewone standaard griep maakt nog meer slachtoffers. Nee. Dat is geen grapje. Elk jaar krijgen ongeveer 820.000 Nederlanders griep. Tijdens een gemiddelde griepepidemie in de winter gaan er in Nederland 250 tot 2.000 personen direct aan de griep of aan de gevolgen ervan dood. Belangrijke aanvulling hierbij is dat 90% procent van het aantal slachtoffers behoort tot de risicogroep van ouderen of mensen die al ernstig ziek zijn.Een komkommer eten is daarmee even gevaarlijk als in een lift staan waarin iemand hoest zonder zijn hand voor zijn mond te houden.
Maritiem
Ze komen, ze komen! Of nee: ze zijn er al. Snel, gooi me in een hoek van de kamer en ren naar buiten. Op naar de Vreeswijkse sluizen. Kijk uit voor rondvliegende boeien, zwemvesten en wapperende vlaggen. Ja. Daar liggen ze. Schepen met een verhaal. Dit Hemelvaartweekend stromen onze sluizen vol met varend cultureel erfgoed onder de naam ‘Maritiem Nieuwegein.’
Ik weet bar weinig van scheepvaart. Zo realiseerde ik mij laatst dat het liedje ‘Berend Botje ging uit varen…’ helemaal niet over een beertje gaat, maar over een Nederlandsche zeeman. Wel had mijn basisschool (de Willem-Alexanderschool) wat weg van een schippersschool. Veel van mijn klasgenoten zaten op het schippersinternaat. Daarvan leerde ik voornamelijk dat je een stomp kreeg als je ‘boot’ zei in plaats van ‘schip.’ Stiekem was ik best jaloers want het internaat had een prachtige speelplaats met de romp van een schip waar je op kon klimmen, en een voetbalveld. Er waren altijd kinderen om mee te spelen en ze sliepen gezellig samen op een kamer. Soms huilde er iemand omdat hij zijn ouders miste en af en toe waren er luizen. Meer herinner ik me niet van het schippersbestaan.
Dit weekend komt daar verandering in. We zullen ons onderdompelen in ons Nieuwegeinse en Nederlandse scheepvaartverleden. Dwaal rond over de Nautische boeken-, kunst- en ambachtenmarkt. Vaar mee met stoomboot Jan de Sterke. Bezichtig het leven op een woonboot, eet een verse vis of bezoek de Museumwerf. Uiteraard onder het zeemannengebrul van de Brulboeien en met een kruidenbitter in de hand. Nu uw strot gesmeerd is kunt u zich aansluiten bij het jubelende publiek van de ‘drakenbootrace.’ Teams van 16 man groot zullen in houten gevaartes tegen elkaar strijden op de Vaartsche Rijn ter hoogte van de Museumwerf. Vanaf 13.30 uur zult u hen razendsnel en peddelend op de tromslagen, de 200 meter over zien vliegen.
Mocht u nog meer boten (pardon: schepen), en daaraan gerelateerde markten en activiteiten willen bezoeken, waag dan ook de oversteek met de pont naar Vianen, waar dit weekend de Nationale Sleepbootdagen plaatsvinden.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5...
- volgende >
